Anlaşmalı Boşanma Davası Nedir? Şartları ve Dava Süreci

Anlaşmalı Boşanma Nedir?

Anlaşmalı boşanma, eşlerin evlilik birliğini sona erdirme konusunda ortak irade göstermeleri ve boşanmanın hukuki sonuçları üzerinde anlaşmaya varmaları hâlinde başvurulan boşanma yoludur. Çekişmeli boşanma davalarına kıyasla daha kısa sürede sonuçlanabilen bu dava türünde, taraflar yalnızca boşanmayı değil; nafaka, velayet, kişisel ilişki, maddi ve manevi tazminat ile mal paylaşımı gibi konularda da uzlaşmış olmalıdır.

Anlaşmalı boşanmanın hukuki dayanağı 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 166/3. maddesidir. Kanunda öngörülen şartların eksiksiz yerine getirilmesi hâlinde mahkeme, tarafların iradelerini bizzat dinleyerek boşanmaya karar verebilir.

Anlaşmalı Boşanmanın Şartları Nelerdir?

Anlaşmalı boşanma kararı verilebilmesi için kanunda belirtilen şartların birlikte gerçekleşmesi gerekir.

Bunlar;

• Evliliğin en az bir yıl sürmüş olması,

• Eşlerin birlikte mahkemeye başvurması veya bir eşin açtığı davayı diğer eşin kabul etmesi,

• Tarafların boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumuna ilişkin anlaşmaya varmış olması,

• Hazırlanan anlaşmalı boşanma protokolünün mahkeme tarafından uygun bulunması,

• Hakimin tarafları duruşmada bizzat dinleyerek iradelerini serbestçe açıkladıklarına kanaat getirmesi

şeklinde sıralanabilir.

Bu şartlardan herhangi birinin bulunmaması hâlinde dava, çekişmeli boşanma davası olarak devam edebilir.

Bir Yıllık Evlilik Şartı Neden Önemlidir?

Kanun koyucu, anlaşmalı boşanma yoluna başvurulabilmesi için evliliğin en az bir yıl sürmesini zorunlu kılmıştır. Bir yıllık süre dolmadan taraflar boşanmak istiyorsa, boşanma davasının çekişmeli usulde görülmesi gerekir.

Bir yıllık süre hesaplanırken resmi evlenme tarihi esas alınır. Dava açıldığı tarihte bu sürenin tamamlanmış olması gerekir.

Anlaşmalı Boşanma Protokolü Nedir?

Anlaşmalı boşanmanın en önemli belgelerinden biri anlaşmalı boşanma protokolüdür. Bu protokol, tarafların boşanmanın tüm hukuki sonuçları üzerinde uzlaştığını gösteren yazılı anlaşmadır.

Protokolde genellikle;

• Nafaka talepleri,

• Maddi ve manevi tazminat,

• Velayet,

• Çocukla kişisel ilişki,

• İştirak nafakası,

• Mal paylaşımı,

• Ziynet eşyaları,

• Yargılama giderleri ve vekâlet ücreti

gibi hususlar ayrıntılı şekilde düzenlenmektedir.

Eksik veya çelişkili hazırlanan protokoller, davanın uzamasına veya mahkeme tarafından düzeltilmesinin istenmesine neden olabilir.

Tarafların Duruşmaya Katılması Zorunlu mudur?

Evet.

Anlaşmalı boşanma davalarında hakim, tarafların boşanma iradelerini serbestçe açıkladıklarını bizzat gözlemlemek zorundadır. Bu nedenle tarafların duruşmaya katılması genel kuraldır.

Hakim, taraflara boşanma iradelerinin devam edip etmediğini ve protokolde yer alan hükümleri kabul edip etmediklerini sorar. Tarafların özgür iradeyle hareket ettiğine kanaat getirilmesi hâlinde anlaşmalı boşanmaya karar verilebilir.

Hakim Protokolü Değiştirebilir mi?

Evet.

Mahkeme, özellikle çocukların velayeti, iştirak nafakası ve çocukla kişisel ilişki kurulmasına ilişkin düzenlemeleri çocuğun üstün yararı açısından yeterli görmezse değişiklik önerebilir.

Tarafların bu değişiklikleri kabul etmesi hâlinde anlaşmalı boşanma kararı verilebilir. Kabul edilmemesi durumunda dava çekişmeli boşanma davasına dönüşebilir.

Anlaşmalı Boşanmanın Avantajları Nelerdir?

Anlaşmalı boşanma, taraflara birçok açıdan önemli avantaj sağlamaktadır.

Bunlardan bazıları;

• Yargılama süresinin daha kısa olması,

• Tanık dinlenmesine çoğu zaman ihtiyaç duyulmaması,

• Taraflar arasındaki uyuşmazlığın büyümeden çözülebilmesi,

• Çocukların dava sürecinden daha az etkilenmesi,

• Yargılama giderlerinin azalabilmesi,

• Tarafların boşanmanın sonuçlarını birlikte belirleyebilmesi

şeklinde sıralanabilir.

Ancak bu avantajlardan yararlanılabilmesi için hazırlanan protokolün hukuken eksiksiz ve uygulanabilir nitelikte olması büyük önem taşımaktadır.

Hukuki Destek Neden Önemlidir?

Anlaşmalı boşanma davaları çekişmeli davalara göre daha kısa sürede sonuçlanabilse de, protokolde yapılacak küçük bir hata tarafların ilerleyen yıllarda ciddi hak kayıpları yaşamasına neden olabilir. Nafaka, velayet, mal paylaşımı ve tazminata ilişkin hükümlerin açık, uygulanabilir ve hukuka uygun şekilde hazırlanması, ileride yeni davalar açılmasının önüne geçebilir. Bu nedenle anlaşmalı boşanma protokolünün aile hukuku alanında deneyimli bir avukat tarafından hazırlanması ve dava sürecinin profesyonel şekilde yürütülmesi büyük önem taşımaktadır.