Boşanma Davasından Feragat, Davayı Geri Alma ve Davanın Reddi

Boşanma Davasından Vazgeçmek Mümkün müdür?

Boşanma davasını açan eş, yargılama devam ederken davayı sürdürmekten vazgeçebilir. Ancak günlük dilde kullanılan “davadan vazgeçme” ifadesi, hukukta farklı sonuçlar doğuran işlemleri kapsayabilir.

Davacı eş;

• Davadan feragat edebilir,

• Davayı karşı tarafın rızasıyla geri alabilir,

• Davayı takip etmeyerek dosyanın işlemden kaldırılmasına neden olabilir.

Bunların dışında mahkeme de dava şartları bulunmadığı veya boşanma sebebi ispatlanamadığı için davanın reddine karar verebilir.

Hangi yolun seçildiği, aynı olaylara dayanılarak yeniden dava açılıp açılamayacağını doğrudan etkiler.

Boşanma Davasından Feragat Nedir?

Feragat, davacının dava dilekçesindeki talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesidir. Boşanma davasından tamamen feragat eden davacı, mahkemeden artık boşanma kararı verilmesini istemediğini bildirir.

Feragat;

• Yazılı dilekçeyle veya

• Duruşmada sözlü beyanla

yapılabilir. Duruşmadaki beyan tutanağa geçirilir. Feragatin geçerli olması için davalının veya mahkemenin onayı gerekmez. Beyanın kayıtsız ve şartsız olması gerekir. Feragat, hüküm kesinleşinceye kadar yapılabilir.

Feragatin Sonucu Nedir?

Feragat, kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurur. Mahkeme davanın feragat nedeniyle reddine karar verir ve aynı taraflar arasında aynı talep ile aynı dava sebebine dayanan davanın yeniden açılması önemli ölçüde engellenir.

Boşanma davasından feragat edildiğinde:

• Evlilik devam eder.

• Boşanma kararı verilmez.

• Davacı kural olarak aynı olaylara dayanarak aynı boşanma talebini yeniden ileri süremez.

• Feragatten sonra ortaya çıkan yeni olaylara dayanılarak yeni boşanma davası açılabilir.

• Feragat eden taraf, kural olarak davayı kaybetmiş gibi yargılama giderlerinden sorumlu tutulur.

Bu nedenle eşlerin barışmış olması, feragat beyanının sonuçları değerlendirilmeden hemen dilekçe verilmesini gerektirmez.

Feragatten Dönülebilir mi?

Usulüne uygun feragat beyanından yalnızca fikir değişikliği nedeniyle dönülemez. Ancak feragat iradesi hata, hile veya korkutma gibi bir irade bozukluğu nedeniyle oluşmuşsa feragatin iptali talep edilebilir.

Avukat Feragat Edebilir mi?

Avukatın boşanma davasından feragat edebilmesi için vekâletnamede açık özel yetki bulunmalıdır. Genel dava vekâletnamesi, tek başına davadan feragat yetkisi vermez.

Boşanma Davasının Geri Alınması Nedir?

Davanın geri alınması, feragatten farklıdır. Davacı boşanma davasını geri almak istediğinde davalının açık rızası gerekir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 123. maddesine göre davacı, hüküm kesinleşinceye kadar ancak davalının açık rızasıyla davasını geri alabilir. Rıza verilirse mahkeme davanın açılmamış sayılmasına karar verir.

Davalı Rıza Göstermezse

Davalı davanın geri alınmasına açıkça rıza göstermezse geri alma işlemi sonuç doğurmaz ve yargılama devam eder.

Davacı buna rağmen davayı kesin olarak sona erdirmek istiyorsa feragat seçeneğini değerlendirebilir. Ancak feragatin kesin hüküm benzeri ağır sonuçları bulunduğu unutulmamalıdır.

Geri Alınan Dava Yeniden Açılabilir mi?

Dava geri alındığında açılmamış sayılır. Bu nedenle davacı, şartları bulunuyorsa aynı boşanma sebebine dayanarak yeniden dava açabilir.

Feragat ile temel fark budur:

Feragat	Davanın geri alınması
Davalının rızası gerekmez.	Davalının açık rızası gerekir.
Kesin hüküm gibi sonuç doğurur.	Dava açılmamış sayılır.
Aynı talebin yeniden ileri sürülmesini engelleyebilir.	Kural olarak yeniden dava açılabilir.
Kayıtsız ve şartsız olmalıdır.	Karşı tarafın kabulüyle sonuç doğurur.

Davayı Takip Etmemek Geri Alma Sayılır mı?

Hayır. Davacının duruşmaya gitmemesi veya tarafların davayı takip etmeyeceklerini bildirmesi, doğrudan feragat ya da geri alma değildir.

Usulüne uygun davet edilen taraflar duruşmaya gelmez veya davayı takip etmeyeceklerini bildirirse dosya işlemden kaldırılır. Dosya üç ay içinde yenilenmezse dava açılmamış sayılır. İlk bir ay geçtikten sonra yenileme yapılırsa yeniden harç ödenmesi gerekir.

Davayı duruşmaya gitmeyerek sonuçlandırmaya çalışmak, tebligat ve yenileme sürelerinin kaçırılmasına neden olabilir. İrade açık bir dilekçeyle mahkemeye bildirilmelidir.

Boşanma Davası Neden Reddedilir?

Boşanma davası usulden veya esastan reddedilebilir.

Usulden Ret

Mahkeme davanın esasına girmeden;

• Görev,

• Dava şartı,

• Kesin hüküm,

• Hukuki yarar,

• Taraf veya temsil eksikliği

gibi usul sorunları nedeniyle ret kararı verebilir.

Bazı eksiklikler mahkemenin verdiği süre içinde tamamlanabilir. Tamamlanmayan dava şartları ise usulden ret sonucunu doğurabilir.

Esastan Ret

Mahkeme boşanma sebebini incelemiş ancak;

• İddialar ispatlanamamışsa,

• Kanuni boşanma şartları gerçekleşmemişse,

• Davacının talebi hukuken yeterli bulunmamışsa

davayı esastan reddedebilir.

Ret kararı kesinleştiğinde aynı taraflar, aynı dava sebebi ve aynı talep bakımından kesin hüküm gündeme gelir. Bununla birlikte ret kararından sonra gerçekleşen yeni olaylara dayanılarak yeni boşanma davası açılabilir.

Reddedilen Boşanma Davasından Sonra Yeniden Dava

Güncel Türk Medeni Kanunu’nun 166/4. maddesine göre herhangi bir boşanma sebebiyle açılan davanın reddine karar verilmesi ve ret kararının kesinleşmesinden itibaren bir yıl geçmesine rağmen ortak hayatın yeniden kurulamaması hâlinde evlilik birliği temelden sarsılmış sayılır. Eşlerden biri bu sebebe dayanarak yeni boşanma davası açabilir.

Bir yıllık süre:

• İlk derece mahkemesinin karar tarihinden değil,

• Ret kararının kesinleştiği tarihten

başlar.

Bu dava için eşlerin aynı evde hiç yaşamamış olması tek başına yeterli değildir. Ortak hayatın yeniden kurulamadığının somut dosyada değerlendirilmesi gerekir.

Feragat ile Ret Kararı Aynı Şey midir?

Hayır.

Feragat, davacının kendi iradesiyle boşanma talebinden vazgeçmesidir. Davanın esastan reddi ise mahkemenin boşanma sebebinin ispatlanmadığı veya hukuki şartların oluşmadığı sonucuna ulaşmasıdır.

Her iki durumda da boşanma gerçekleşmez; ancak yeni dava ve kesin hüküm sonuçları bakımından dosyanın neden sona erdiği önem taşır.

Nafaka, Velayet ve Tazminat Talepleri Ne Olur?

Boşanma talebine bağlı olarak istenen;

• Yoksulluk nafakası,

• Boşanmaya bağlı maddi ve manevi tazminat,

• Kesin velayet düzenlemesi

boşanma gerçekleşmediğinde aynı şekilde hükme bağlanmaz.

Çocuk için nafaka, eşlerin ayrı yaşamasından doğan ekonomik destek, kişisel ilişki veya koruma tedbirleri ise somut koşullara göre ayrı dava veya başvuruların konusu olabilir.

Boşanma davasından feragat edilmeden veya dava geri alınmadan önce, bu işlemin nafaka, velayet ve tazminat taleplerine etkisi ayrıca değerlendirilmelidir.

Uygulamada Sık Yapılan Hatalar

• Feragat ile geri almayı aynı işlem sanmak,

• Davayı geri almak için davalının rızası gerekmediğini düşünmek,

• Feragatten kolayca dönülebileceğini sanmak,

• Avukatın özel yetki olmadan feragat edebileceğini düşünmek,

• Duruşmaya gitmemeyi feragat saymak,

• Davanın reddinden sonra aynı olaylarla hemen yeniden dava açmak,

• Güncel fiilî ayrılık süresini üç yıl sanmak,

• Feragatin nafaka ve tazminat taleplerine etkisini değerlendirmemek.

Başlıca Mevzuat

• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 74

• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 123 ve 150

• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 303

• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 307–312

• 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 166/4

Hukuki Bilgilendirme Notu

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık veya belirli bir dosyaya ilişkin mütalaa niteliğinde değildir. Feragat, geri alma ve davanın reddi birbirinden farklı ve önemli sonuçlar doğurur. Mahkemeye beyan sunulmadan önce kişisel hukuki durum bir avukat tarafından değerlendirilmelidir.