Boşanmada Banka Hesapları, Döviz, Altın ve Yatırım Hesaplarının Paylaşımı

Boşanmada Banka Hesapları Paylaşılır mı?

Boşanma sırasında eşlerden birinin banka hesabında bulunan para, döviz, altın, hisse senedi, yatırım fonu ve diğer finansal varlıklar mal rejiminin tasfiyesinde dikkate alınabilir. Ancak hesaptaki bütün değerlerin doğrudan yarısı diğer eşe verilmez.

Öncelikle finansal varlığın;

• Hangi tarihte edinildiği,

• Hangi gelir veya malvarlığı kaynağından oluştuğu,

• Boşanma davası açıldığı tarihte mevcut olup olmadığı,

• Kişisel mal mı yoksa edinilmiş mal mı olduğu,

• Hesaptan yapılan para çekme ve transferlerin amacı,

• Varsa hesaba bağlı borçlar

belirlenmelidir.

Türk Medeni Kanunu’na göre mal rejimi devam ederken karşılığı verilerek elde edilen değerler kural olarak edinilmiş maldır. Evlilikten önce sahip olunan, miras veya bağış yoluyla kazanılan değerler ise kişisel mal sayılır. Bir eşin bütün malları, aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal kabul edilir.

Bu nedenle banka hesabının yalnızca eşlerden biri adına olması, hesaptaki bütün paranın mal rejimi tasfiyesi dışında kalacağı anlamına gelmez. Hesabın kimin adına açıldığı ile hesapta bulunan paranın kişisel veya edinilmiş mal niteliği birbirinden farklı konulardır.

Hesaptaki Paranın Yarısı Doğrudan Diğer Eşe mi Aittir?

Hayır. Edinilmiş mallara katılma rejimi, eşlerin banka hesaplarını evlilik devam ederken ortak hesap hâline getirmez.

Her eş, kendi adına kayıtlı kişisel ve edinilmiş mallarını yönetebilir ve bunlar üzerinde kanuni sınırlar içerisinde tasarrufta bulunabilir. Tasfiye sonucunda diğer eşin hakkı çoğunlukla hesaptaki paranın yarısının doğrudan kendisine devredilmesi şeklinde değil, karşılıklı artık değer hesabından doğan katılma alacağı biçiminde ortaya çıkar.

Örneğin eşlerden birinin hesabında edinilmiş mal niteliğinde 2.000.000 TL bulunması, diğer eşin doğrudan bu hesabın 1.000.000 TL’sinin sahibi olduğu anlamına gelmez. Her iki eşin edinilmiş malları, borçları, eklenecek değerleri ve diğer alacakları birlikte hesaplanır; karşılıklı katılma alacakları takas edilir.

Banka Hesabının Kimin Adına Olduğu Önemli midir?

Hesabın kimin adına olduğu, banka ile hesap sahibi arasındaki hukuki ilişki bakımından önemlidir. Ancak mal rejimi tasfiyesinde yalnızca hesap sahibine bakılmaz.

Hesap eşlerden yalnızca biri adına açılmış olsa bile para;

• Evlilik süresince kazanılan maaşlardan,

• Ticari veya mesleki gelirlerden,

• Prim ve ikramiyelerden,

• Edinilmiş malların satış bedelinden,

• Kişisel malların evlilik süresindeki gelirlerinden

oluşmuşsa edinilmiş mal sayılabilir. Türk Medeni Kanunu çalışma karşılığı edinimleri, kişisel malların gelirlerini ve edinilmiş malların yerine geçen değerleri edinilmiş mal olarak kabul etmektedir.

Buna karşılık hesap evlilik sırasında açılmış olsa bile içerisindeki para tamamen miras, bağış veya evlilik öncesi birikimden oluşuyorsa kişisel mal iddiası gündeme gelebilir.

Mal Rejimi Hangi Tarihte Sona Erer?

Boşanma hâlinde edinilmiş mallara katılma rejimi, boşanma kararının verildiği veya kesinleştiği tarihte değil, boşanma davasının açıldığı tarihten geçerli olmak üzere sona erer.

Bu nedenle banka hesapları incelenirken özellikle şu tarihler önemlidir:

• Evlilik tarihi,

• 1 Ocak 2002 tarihi,

• Hesabın açıldığı tarih,

• Paranın hesaba giriş tarihleri,

• Boşanma davasının açıldığı tarih,

• Şüpheli para çekme ve transfer tarihleri,

• Tasfiye ve değerleme tarihi.

Boşanma davasının açılmasından sonra kazanılan maaş ve yeni çalışma gelirleri, sona eren mal rejiminin edinilmiş malları arasında yer almaz. Ancak dava tarihinde hesapta mevcut olan değerlerin daha sonra çekilmesi veya başka hesaba aktarılması, bunları kendiliğinden tasfiye dışında bırakmaz.

Boşanma Davası Açıldığı Gün Hesapta Bulunan Para mı Esas Alınır?

Mal rejiminin sona erdiği sırada mevcut olan finansal varlıkların tespitinde boşanma davasının açıldığı tarih esas alınır. Bu tarih itibarıyla hesapta bulunan;

• Türk lirası,

• Döviz,

• Kıymetli maden,

• Pay senedi,

• Yatırım fonu,

• Tahvil ve bono,

• Diğer sermaye piyasası araçları

ayrı ayrı belirlenmelidir.

Türk Medeni Kanunu, mal rejiminin sona ermesi sırasında mevcut olan edinilmiş malların tasfiye tarihindeki değerleriyle hesaba katılmasını öngörmektedir. Bu nedenle finansal varlığın dava tarihindeki miktarı ile hesaplamada kullanılacak güncel değeri birbirinden ayrılabilir.

Örneğin dava tarihinde hesapta 20.000 avro mevcutsa, bu miktarın daha sonra başka hesaba aktarılması tasfiyeyi engellemez. Hesabın hukuki niteliği ve uygulanacak değerleme tarihi ayrıca belirlenir.

Boşanma Davasından Sonra Hesaba Yatan Para

Boşanma davası açıldıktan sonra hesaba yatan her para tasfiye dışında değildir. Paranın hangi döneme ve hangi hukuki sebebe ait olduğu araştırılmalıdır.

Örneğin dava tarihinden sonra hesaba yatırılan tutar;

• Dava tarihinden önce doğmuş maaş alacağı,

• Önceki döneme ait prim,

• Mal rejimi sırasında satılmış malın kalan satış bedeli,

• Dava tarihinde mevcut bir alacağın tahsilatı,

• Dava öncesi yatırıma ilişkin kâr payı

olabilir.

Buna karşılık dava tarihinden sonra yapılan yeni çalışmanın karşılığı olan maaş veya yeni kişisel yatırımın kazancı kural olarak sona eren mal rejimine dâhil edilmez.

Ödemenin hesaba giriş tarihi kadar, alacağın hangi dönemde doğduğu ve hangi malvarlığı değerinin yerine geçtiği de incelenmelidir.

Evlilikten Önceki Banka Birikimleri

Evlilikten Önce Hesapta Bulunan Para

Mal rejiminin başlangıcında eşlerden birine ait bulunan para, kişisel maldır. Evlilikten önce banka hesabında bulunan ve kaynağı ispatlanabilen birikim, kural olarak katılma alacağı hesabına edinilmiş mal şeklinde dâhil edilmez.

Kişisel mal iddiasında bulunan eş;

• Evlilik tarihindeki hesap bakiyesini,

• Hesap ekstrelerini,

• Paranın kendisine ait olduğunu,

• Sonraki para hareketlerinde bu değerin izlenebilirliğini

ispatlamalıdır.

Yalnızca “Bu para evlilikten önce de vardı.” şeklindeki beyan yeterli olmayabilir.

Evlilik Öncesi Para Başka Hesaba Aktarılırsa

Kişisel malın yerine geçen değer de kişisel maldır. Bu nedenle evlilik öncesi birikimin başka bankaya aktarılması, dövize veya altına çevrilmesi ya da yatırım fonuna yatırılması tek başına kişisel mal niteliğini ortadan kaldırmaz.

Ancak paranın farklı gelirlerle karışması ve uzun yıllar boyunca çok sayıda işlem yapılması, kişisel malın izlenmesini güçleştirebilir. Hesap hareketlerinden hangi tutarın evlilik öncesi birikimden geldiğinin anlaşılması gerekir.

Evlilik Öncesi Paranın Faizi Paylaşılır mı?

Evlilik öncesi banka mevduatının ana parası kişisel mal olabilir. Buna karşılık kişisel mallardan elde edilen faiz, kâr payı ve benzeri gelirler, geçerli bir mal rejimi sözleşmesinde aksi kararlaştırılmadıkça edinilmiş maldır.

Örneğin evlilik tarihinde hesapta 1.000.000 TL kişisel birikim bulunuyorsa:

• 1.000.000 TL ana para kişisel mal,

• Evlilik süresince tahakkuk eden mevduat faizi edinilmiş mal

olarak değerlendirilebilir.

Faizin ana paraya eklenip yeniden vadeye bağlanmış olması, gelir niteliğini kendiliğinden değiştirmez. Hesapta kişisel ana para ile edinilmiş faiz iç içe geçmişse bilirkişi tarafından ayrıştırma yapılması gerekebilir.

Miras ve Bağış Paraları

Miras Kalan Para Banka Hesabına Yatırılırsa

Miras yoluyla kazanılan para, evlilik sırasında hesaba yatırılmış olsa bile kişisel maldır. Miras parasının dövize, altına veya yatırım aracına çevrilmesi de değerin izlenebilmesi şartıyla kişisel mal niteliğini koruyabilir.

Miras iddiasında;

• Mirasçılık belgesi,

• Tereke ve veraset kayıtları,

• Bankadan yapılan ödeme,

• Miras malının satış sözleşmesi,

• Hesaba giriş dekontu

önem taşır.

Miras parasının evlilik süresince elde edilen maaşlarla aynı hesapta karıştırılması, bütün hesabı kişisel mal hâline getirmez. Kişisel ve edinilmiş kısımlar ayrıştırılmalıdır.

Miras Parasının Faiz ve Yatırım Getirisi

Miras kalan ana para kişisel mal olsa da bu para üzerinden evlilik süresince elde edilen mevduat faizi, temettü veya diğer gelirler kural olarak edinilmiş maldır.

Buna karşılık miras kalan döviz veya altının yalnızca piyasa fiyatındaki artışı, aynı malvarlığı değerinin değer değişimi niteliğinde olabilir. Kişisel malın satış bedeliyle alınan yeni yatırım aracının da kişisel malın yerine geçen değer olduğu ileri sürülebilir.

Özellikle aktif alım satım yapılan hesaplarda;

• Kişisel sermaye,

• Elde edilen gelir,

• Yeniden yatırılan kazanç,

• Evlilik sırasında eklenen edinilmiş para

birbirinden ayrılmalıdır.

Aileden Gelen Para Bağış mı, Borç mu?

Eşlerden birinin anne veya babası banka hesabına para göndermiş olabilir. Bu ödemenin;

• Yalnızca kendi çocuklarına bağış,

• Her iki eşe ortak bağış,

• Geri ödenmesi gereken borç,

• Ev veya araç alımına katkı,

• Emanet

niteliğinde olup olmadığı belirlenmelidir.

Banka açıklaması, yazılı sözleşme, tarafların mesajları, geri ödeme hareketleri ve tanıklar değerlendirilir.

“Babam gönderdi.” şeklindeki açıklama, paranın otomatik olarak kişisel mal olduğunu göstermeyebilir. Bağışın kime yapıldığı ve geri ödeme yükümlülüğü bulunup bulunmadığı ispatlanmalıdır.

Maaş, Prim ve Çalışma Gelirlerinin Biriktirilmesi

Evlilik süresince çalışma karşılığı elde edilen maaş, prim, ikramiye, performans ödemesi ve mesleki kazanç edinilmiş maldır. Bu gelirlerin banka hesabında biriktirilmesi veya yatırım aracına dönüştürülmesi hukuki niteliğini değiştirmez.

Örneğin eş;

• Maaşını döviz hesabında biriktirmiş,

• Primleriyle altın fonu almış,

• Ticari kazancıyla hisse senedi yatırımı yapmışsa

bu varlıklar kural olarak edinilmiş mal hesabında değerlendirilir.

Diğer eşin doğrudan bu hesaba para yatırmamış olması, katılma alacağı hakkını ortadan kaldırmaz.

Maaşın Diğer Eşin Hesabına Yatırılması

Bir eşin maaşı veya çalışma geliri diğer eşin hesabına aktarılmış olabilir. Hesabın diğer eş adına bulunması paranın edinilmiş mal niteliğini ortadan kaldırmaz; ancak taraflar arasındaki işlemin amacı araştırılmalıdır.

Para;

• Aile giderlerini karşılamak,

• Ortak birikim yapmak,

• Borç ödemek,

• Bağış yapmak

amacıyla aktarılmış olabilir.

Eşler arasındaki olağan para transferlerinin tamamı borç veya kişisel bağış kabul edilemez. Transfer tarihi, açıklaması, kullanım şekli ve tarafların ekonomik düzeni birlikte değerlendirilmelidir.

Ortak Banka Hesapları

Ortak Hesaptaki Para Her Zaman Yarı Yarıya mı Aittir?

Ortak hesabın iki eş adına açılmış olması, mal rejimi tasfiyesinde hesap bakiyesinin her durumda kesin olarak yarı yarıya ait olduğunu göstermez.

Hesabın;

• Birlikte imzayla mı yoksa ayrı ayrı işlem yetkisiyle mi kullanıldığı,

• Parayı kimin yatırdığı,

• Hesabın açılma amacı,

• Tarafların aralarındaki anlaşma,

• Bakiyenin hangi kaynaklardan oluştuğu

araştırılmalıdır.

Bir malın hangi eşe ait olduğu ispatlanamıyorsa Türk Medeni Kanunu uyarınca eşlerin paylı mülkiyetinde olduğu kabul edilir. Ancak hesap hareketlerinden gerçek katkı ve kaynak açıkça belirlenebiliyorsa yalnızca ortak hesap unvanına dayanılarak mutlaka yarı yarıya paylaşım yapılmaz.

Ortak Hesaptaki Parayı Bir Eş Tamamen Çekerse

Ortak hesaptaki paranın eşlerden biri tarafından boşanma öncesinde tamamen çekilmesi hâlinde;

• Paranın kime ait olduğu,

• Hangi amaçla kullanıldığı,

• Aile giderlerine harcanıp harcanmadığı,

• Başka hesaba aktarılıp aktarılmadığı,

• Katılma alacağını azaltma amacı bulunup bulunmadığı

incelenir.

Çekilen para olağan aile giderleri için tüketilmişse tasfiye tarihinde mevcut bir malvarlığı bulunmayabilir. Buna karşılık para başka hesaba aktarılmış, saklanmış veya üçüncü kişiye karşılıksız verilmişse tasfiye hesabında dikkate alınabilir.

Döviz Hesaplarının Paylaşımı

Döviz Hesabındaki Para Nasıl Değerlendirilir?

Döviz hesabında bulunan avro, Amerikan doları, İngiliz sterlini veya diğer para birimlerinin öncelikle miktarı ve hukuki niteliği belirlenir.

Döviz;

• Evlilik süresindeki maaş ve gelirlerle alınmışsa edinilmiş mal,

• Evlilik öncesi birikimse kişisel mal,

• Miras veya bağıştan gelmişse kişisel mal

olabilir.

Dava tarihinde mevcut döviz miktarı belirlendikten sonra tasfiye tarihindeki veya hükme en yakın güncel Türk lirası karşılığı bilirkişi tarafından hesaplanabilir. Uygulanacak kurun türü, talebin nasıl ileri sürüldüğü ve mahkemenin değerleme yaklaşımına göre ayrıca belirlenir.

Döviz Kurundaki Artış Gelir Sayılır mı?

Kişisel mal niteliğindeki dövizin yalnızca kur değişimi nedeniyle Türk lirası karşılığının artması, kural olarak aynı kişisel malın değer artışıdır. Döviz birimlerinin kendisi kişisel mal olarak kalabilir.

Buna karşılık dövizin vadeli hesapta değerlendirilmesinden doğan faiz veya ayrı gelir, kişisel malın geliri olarak edinilmiş mal hesabına girebilir.

Edinilmiş gelirle alınmış dövizde ise hem döviz birimleri hem de bunların tasfiye tarihindeki değeri edinilmiş mal kapsamında değerlendirilebilir.

Dava Öncesi Dövizin Bozdurulması

Eş dövizi boşanma davasından önce bozdurmuş ve Türk lirasını başka hesaba aktarmış olabilir. Dövizin bozdurulması, edinilmiş mal niteliğini ortadan kaldırmaz; döviz yerine geçen Türk lirası değeri izlenebilir.

Para daha sonra;

• Taşınmaz veya araç alımında,

• Şirket sermayesinde,

• Başka yatırım hesabında,

• Üçüncü kişiye transferde

kullanılmışsa yerine geçen değer araştırılır.

Altın ve Kıymetli Maden Hesapları

Bankadaki Altın Hesabı Paylaşılır mı?

Vadesiz altın hesabı, altın katılım hesabı, kıymetli maden hesabı veya altına dayalı fonlar mal rejimi tasfiyesine konu olabilir.

Öncelikle hesabın;

• Gram altın miktarı,

• Hesaba giriş tarihleri,

• Altının hangi parayla alındığı,

• Hesaptan yapılan transfer ve satışlar,

• Boşanma dava tarihindeki bakiye

belirlenmelidir.

Edinilmiş gelirle alınan gram altın edinilmiş mal; evlilik öncesinden, mirastan veya kişisel bağıştan gelen altın ise kişisel mal olabilir.

Altının Fiyat Artışı Nasıl Hesaplanır?

Boşanma davası tarihindeki altın miktarı belirlenerek bu miktarın tasfiye tarihine en yakın güncel değeri üzerinden hesap yapılabilir.

Altının satın alındığı tarihteki eski Türk lirası bedelinin esas alınması, yüksek enflasyon ve fiyat değişimleri nedeniyle gerçek ekonomik değeri yansıtmayabilir. Türk Medeni Kanunu mevcut edinilmiş malların tasfiye tarihindeki değerleriyle hesaba katılmasını öngörmektedir.

Altın Hesabı ile Düğün Takıları Aynı mıdır?

Hayır. Bankadaki altın hesabı ile düğünde takılan ziynet eşyalarının hukuki niteliği aynı şekilde belirlenmez.

Banka altın hesabında:

• Hesap hareketleri,

• Altının alım kaynağı,

• Gram miktarı,

• Transferler

esas alınır.

Düğün takılarında ise takının kime verildiği, bağış iradesi, taraflar arasındaki anlaşma ve güncel yargısal yaklaşım ayrıca değerlendirilir.

Ziynetlerin daha sonra bozdurularak banka altın hesabına veya Türk lirası hesabına yatırılması hâlinde ziynet alacağı ile mal rejimi hesabının birbirine karıştırılmaması gerekir. Aynı ekonomik değer iki farklı davada mükerrer biçimde talep edilemez.

Vadeli Mevduat ve Katılma Hesapları

Vadeli Mevduat Nasıl Hesaplanır?

Vadeli hesapta;

• Ana para,

• İşlemiş faiz,

• Stopaj ve masraflar,

• Vade tarihi,

• Yenileme işlemleri

ayrı ayrı incelenmelidir.

Ana paranın kişisel veya edinilmiş mal niteliği kaynağa göre belirlenir. Kişisel ana paranın evlilik süresindeki faiz geliri kural olarak edinilmiş maldır.

Boşanma dava tarihinde vadesi henüz dolmamış hesabın o tarihe kadar oluşmuş ekonomik değeri ve sonradan tahakkuk eden gelirleri dönemsel olarak ayrıştırılabilir.

Katılım Hesabındaki Kâr Payı

Katılım bankasındaki katılma hesabında ana para ile hesap sahibine tahakkuk eden kâr payı ayrılmalıdır.

Kişisel maldan açılmış hesabın ana parası kişisel mal niteliğini koruyabilir. Evlilik süresinde elde edilen kâr payları ise kişisel malın geliri olarak edinilmiş mal kapsamında değerlendirilebilir.

Yatırım Hesapları

Hisse Senetleri Boşanmada Paylaşılır mı?

Yatırım hesabındaki pay senetleri;

• Evlilik süresindeki gelirlerle alınmışsa edinilmiş mal,

• Evlilikten önce edinilmişse kişisel mal,

• Miras veya bağış yoluyla kazanılmışsa kişisel mal

olabilir.

Pay senedinin yalnızca alış fiyatı değil, dava tarihindeki miktarı ve tasfiye tarihindeki güncel ekonomik değeri önem taşır.

Türkiye’de pay senedi, yatırım fonu katılma payı ve diğer birçok sermaye piyasası aracı Merkezi Kayıt Kuruluşu sisteminde hak sahibi bazında elektronik olarak izlenmektedir.

Evlilik Öncesi Alınan Hisse Senedinin Değer Artışı

Evlilikten önce alınmış ve aynı şekilde elde tutulmuş pay senedi kişisel maldır. Payın piyasa değerindeki artış, kural olarak kişisel malın kendi değer artışıdır.

Buna karşılık bu paylardan evlilik süresince dağıtılan;

• Temettü,

• Nakit kâr payı,

• Diğer gelirler

kişisel malın geliri olarak edinilmiş mal sayılabilir.

Hisselerin satılarak başka pay veya fon alınması hâlinde, kişisel malın yerine geçen değerin izlenebilir olması önemlidir.

Aktif Hisse Alım Satımı Yapılmışsa

Evlilik öncesi kişisel sermayeyle açılmış yatırım hesabında yıllar boyunca aktif alım satım yapılmış olabilir. Bu durumda;

• Başlangıçtaki kişisel sermaye,

• Evlilik süresinde hesaba eklenen maaş ve diğer edinilmiş gelirler,

• Temettüler,

• Gerçekleşen satış kazançları,

• Portföyde kalan varlıklar,

• Para çekimleri

ayrıntılı biçimde incelenmelidir.

Hesabın başlangıçta kişisel parayla açılmış olması, daha sonra eklenen bütün edinilmiş değerleri kişisel mal hâline getirmez. Aynı şekilde aktif portföy değişiklikleri de başlangıç sermayesinin kişisel niteliğini kendiliğinden yok etmez. Bilirkişi tarafından kaynak ve hareket analizi yapılması gerekebilir.

Yatırım Fonları

Yatırım fonu katılma payları da finansal malvarlığı değeridir. Payların sayısı, türü, alış tarihleri, kaynakları ve dava tarihindeki mevcudiyeti tespit edilmelidir.

Sermaye piyasası araçları ve yatırım fonu katılma payları MKK nezdindeki kaydi sistemde yatırımcı ve hesap bazında izlenebilir. Yatırımcılar e-YATIRIMCI üzerinden farklı yatırım kuruluşlarındaki hesap ve işlemlerini takip edebilmektedir.

Fon paylarının değeri, tasfiye tarihine en yakın ilan edilen birim pay değeri ve ilgili kayıtlar üzerinden hesaplanabilir.

Tahvil, Bono ve Eurobond

Devlet tahvili, hazine bonosu, özel sektör tahvili ve Eurobond gibi araçlarda;

• Nominal tutar,

• Satın alma bedeli,

• Kupon ödemeleri,

• Birikmiş faiz,

• Vade,

• Piyasa değeri

birlikte incelenir.

Kişisel para ile alınmış tahvilin kendisi kişisel mal olabilirken evlilik süresinde elde edilen kupon geliri edinilmiş mal sayılabilir. Edinilmiş gelirle satın alınan menkul kıymetin güncel değeri ise edinilmiş mal hesabına girebilir.

Pay Opsiyonları ve Çalışan Hisse Programları

Eşin çalıştığı şirket tarafından verilen;

• Pay opsiyonu,

• Hisse edinme hakkı,

• Prim niteliğindeki pay,

• Kısıtlı hisse birimi

çalışmanın karşılığı olabilir.

Bu hakların;

• Ne zaman kazanıldığı,

• Hangi çalışma dönemine karşılık geldiği,

• Dava tarihinde hak edilmiş olup olmadığı,

• Kullanım koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği,

• Dava sonrasında devam eden çalışmaya ne ölçüde bağlı olduğu

araştırılmalıdır.

Dava tarihinden önceki çalışmanın karşılığı olarak kesinleşmiş ekonomik haklar edinilmiş mal sayılabilir. Dava sonrasındaki yeni çalışma şartına bağlı ve henüz kazanılmamış haklar farklı değerlendirilebilir.

Bireysel Emeklilik Hesapları

Bireysel emeklilik sistemi birikimleri, banka mevduatından farklı hukuki ve mali özelliklere sahiptir.

İncelemede;

• Ödenen katkı payları,

• Katkıların hangi dönemde ve hangi gelirle ödendiği,

• Devlet katkısı,

• Fon getirileri,

• Dava tarihinde ayrılma veya emeklilik hakkı,

• Kesinti ve vergi sonuçları,

• Tasfiye tarihinde gerçek ekonomik değer

değerlendirilmelidir.

Evlilik süresindeki edinilmiş gelirlerle yapılan katkılar tasfiye hesabında dikkate alınabilir. Ancak henüz koşulsuz biçimde elde edilemeyen devlet katkısı veya gelecekte doğacak emeklilik hakkı bakımından özel ve aktüeryal değerlendirme gerekebilir.

Kredili Yatırım ve Hesaba Bağlı Borçlar

Yatırım Hesabındaki Borçlar Düşülür mü?

Yatırım hesabı kredili işlem, teminatlı işlem veya borçlanma yoluyla oluşturulmuş olabilir.

Portföy değerinden;

• Kredili işlem borcu,

• Takas yükümlülükleri,

• Gerçek ve belgeli hesap borçları,

• İlgili finansal varlığın edinilmesine bağlı yükümlülükler

düşülebilir.

Ancak sonradan oluşturulan veya başka kişisel harcamalara ait borçlar, yatırım portföyünün değerinden otomatik olarak indirilemez.

Türk Medeni Kanunu’na göre artık değer hesabında edinilmiş mallara ilişkin borçlar dikkate alınır. Hangi borcun hangi mal grubuna ait olduğu belirlenemiyorsa borç edinilmiş mallara ilişkin sayılır.

Eksi Bakiyeli Banka Hesabı

Kredili mevduat hesabı veya eksi bakiye, gerçek bir borç oluşturabilir. Borcun;

• Aile ihtiyaçları,

• Kişisel harcamalar,

• Yatırım alımı,

• Üçüncü kişiye para transferi

için kullanılıp kullanılmadığı belirlenmelidir.

Her banka borcu, diğer eşin katılma alacağını azaltan edinilmiş mal borcu değildir. Borcun amacı ve hangi malvarlığıyla bağlantılı olduğu araştırılmalıdır.

Hesaptan Para Çekilmesi ve Mal Kaçırma

Boşanmadan Önce Para Çekilirse

Eşlerden biri boşanma sürecini öngörerek banka hesaplarını boşaltmış olabilir. Hesabın dava tarihinde boş olması, önceki para hareketlerinin önemsiz olduğu anlamına gelmez.

Türk Medeni Kanunu’na göre;

• Mal rejiminin sona ermesinden önceki bir yıl içinde diğer eşin rızası olmaksızın yapılan olağan dışı karşılıksız kazandırmalar,

• Mal rejimi devam ederken diğer eşin katılma alacağını azaltma amacıyla yapılan devirler

edinilmiş mallara değer olarak eklenebilir.

Bu nedenle para;

• Yakın akrabaya,

• Yeni partnere,

• Arkadaşa,

• Eşin kontrol ettiği şirkete,

• Yurt dışı hesaba

aktarılmışsa işlemin gerçek sebebi araştırılmalıdır.

Her Para Çekme Mal Kaçırma mıdır?

Hayır. Eşlerin mal rejimi devam ederken kendi hesapları üzerinde tasarruf yetkisi vardır. Para;

• Kira,

• Fatura,

• Eğitim,

• Sağlık,

• Vergi,

• Kredi,

• Olağan aile giderleri

için harcanmış olabilir.

Mal kaçırma veya eklenecek değer iddiasında bulunan taraf;

• İşlemin olağan dışı olduğunu,

• Karşılıksız veya muvazaalı bulunduğunu,

• Katılma alacağını azaltma amacı taşıdığını,

• Paranın gerçekte başka yerde korunduğunu

gösterecek deliller sunmalıdır.

İşlemin boşanma tarihine yakınlığı tek başına kesin sonuç doğurmaz; ancak diğer delillerle birlikte önemli olabilir.

Üçüncü Kişiye Borç Ödemesi

Eş, boşanma öncesinde yüksek miktarda borç ödediğini ileri sürebilir.

Borcun;

• Gerçekten mevcut olup olmadığı,

• Hangi tarihte doğduğu,

• Borç sözleşmesi veya dekont bulunup bulunmadığı,

• Paranın gerçekten alacaklıya ulaşıp ulaşmadığı,

• Alacaklının eşle yakınlığı,

• Sonradan paranın geri dönüp dönmediği

incelenmelidir.

Gerçek ve muaccel bir borcun ödenmesi ile görünüşte borç oluşturularak paranın yakına aktarılması aynı değildir.

Yurt Dışındaki Hesaplara Transfer

Paranın yabancı banka, yatırım kuruluşu veya ödeme kuruluşuna aktarılması, mal rejimi hesabından çıkmasını sağlamaz.

Ancak yabancı hesaplara ilişkin kayıtlara ulaşılması;

• Uluslararası adli yardım,

• Yabancı ülkenin banka gizliliği kuralları,

• Hesabın bulunduğu ülke,

• Çifte vergilendirme ve bilgi değişimi sistemleri,

• Tarafın sunduğu belgeler

nedeniyle daha uzun ve karmaşık olabilir.

SWIFT kayıtları, Türkiye’deki çıkış hesabı ve yabancı banka bilgileri sürecin başlangıç delilleri olabilir.

Üçüncü Kişiler Adına Açılan Hesaplar

Anne veya Baba Adına Para Aktarılması

Eşlerden biri kendi parasını anne, baba veya kardeşinin hesabında tutmuş olabilir.

Paranın üçüncü kişinin hesabında bulunması, kime ait olduğunun yalnızca hesap sahibine bakılarak kesin belirlenmesini sağlamaz.

İncelemede;

• Parayı kimin gönderdiği,

• Üçüncü kişinin gelir ve mali gücü,

• Hesabı fiilen kimin kullandığı,

• Paranın kim tarafından çekildiği,

• Açıklama ve yazışmalar,

• Transfer zamanları

değerlendirilir.

Paranın gerçekte eşe ait olduğu ispatlanırsa mal rejimi hesabında dikkate alınması mümkün olabilir. Ancak üçüncü kişinin gerçek tasarrufu ve mülkiyet hakkı delil bulunmadan yok sayılamaz.

Çocuk Adına Açılan Hesaplar

Gerçekten çocuğa bağışlanmış para çocuğun malıdır ve eşlerin boşanmasında paylaşılmaz.

Buna karşılık eşin kendi birikimini yalnızca mal paylaşımından kaçırmak amacıyla çocuk hesabına aktardığı ileri sürülüyorsa;

• Bağış iradesi,

• Hesabın kullanım biçimi,

• Parayı kimin çektiği,

• Çocuğun hesabından ebeveyne geri transferler,

• İşlem tarihi ve miktarı

incelenir.

Çocuk adına bulunan paranın ebeveyne ait olduğu sonucuna kolayca varılmamalıdır. Çocuk malvarlığının bağımsız korunması gerekir.

Şirket Hesabına Aktarılan Para

Şirket, eşten ayrı bir tüzel kişiyse şirket hesabındaki para doğrudan eşin kişisel banka bakiyesi değildir.

Ancak para;

• Şirkete sermaye,

• Şirketten alacak,

• Ortaklar cari hesabı,

• Geçici emanet,

• Görünüşte işlem

olarak aktarılmış olabilir.

Bu durumda eşin şirket hissesi ve şirketten alacağı birlikte incelenmelidir. Aynı tutarın hem şirket değerinde hem de eşin kişisel alacağında iki kez hesaplanmamasına dikkat edilmelidir.

Gizli Banka Hesapları Nasıl Tespit Edilir?

Eş Bankadan Doğrudan Bilgi Alabilir mi?

Kişi, sırf hesap sahibinin eşi olduğu gerekçesiyle diğer eşin banka bakiyesini, hesap hareketlerini veya yatırım bilgilerini bankadan doğrudan isteyemez.

Bankalar ve çalışanları müşteri sırlarını kanunen açıkça yetkili merciler dışında açıklayamaz. Bankacılık Kanunu’nun sır saklama hükümleri, eşler arasında da müşteri bilgilerinin korunmasını gerektirir. Mahkeme ve kanunen yetkili makamların bilgi talepleri ise bu gizlilikten farklı değerlendirilir.

Bu nedenle diğer eşin internet bankacılığına izinsiz girmek, şifresini kullanmak veya özel hesap bilgilerini hukuka aykırı biçimde ele geçirmek yerine kayıtların mahkeme aracılığıyla istenmesi gerekir.

Mahkeme Banka Kayıtlarını İsteyebilir mi?

Mal rejimi davasında ilgili bankalar belirlenerek mahkeme aracılığıyla;

• Hesap açılış bilgileri,

• Belirli tarihler arasındaki hesap hareketleri,

• Dava tarihindeki bakiyeler,

• Vadeli ve vadesiz hesaplar,

• Döviz ve altın hesapları,

• Yatırım hesapları,

• Para transferleri,

• Kredi ve borç bilgileri

istenebilir.

Talebin yalnızca “davalının bütün mali geçmişi araştırılsın” şeklinde sınırsız kurulması yerine uyuşmazlıkla ilgili tarih aralığı ve kayıt türleri belirtilmelidir.

Mahkeme, istenen kayıtların uyuşmazlığın çözümü için gerekli olup olmadığını ve kişisel veriler bakımından ölçülülüğü değerlendirir.

Hangi Bankalarda Hesap Olduğu Bilinmiyorsa

Diğer eşin hangi bankalarda hesabı bulunduğu bilinmiyorsa mahkemeden ilgili kurumlara ve bankalara müzekkere yazılması talep edilebilir.

Dosyada;

• Önceki para transferleri,

• Kredi kartı ekstreleri,

• Maaş bordrosu,

• IBAN bilgileri,

• Şirket kayıtları,

• Vergi belgeleri,

• Elektronik yazışmalar

hesapların belirlenmesine yardımcı olabilir.

Mahkemenin bütün bankalara otomatik olarak ve sınırsız tarih aralığında araştırma yapacağı varsayılmamalıdır. Talebin somutlaştırılması yargılamanın etkinliği açısından önemlidir.

MKK ve Yatırım Hesaplarının Araştırılması

Türkiye’de birçok pay senedi, yatırım fonu katılma payı ve diğer sermaye piyasası aracı MKK nezdindeki Merkezi Kaydi Sistem’de hak sahibi bazında izlenmektedir. SPK, kaydi sistemde sermaye piyasası araçlarının elektronik ortamda ihraççı, yatırım kuruluşu ve hak sahipleri itibarıyla takip edildiğini açıklamaktadır.

MKK’nın e-YATIRIMCI sistemi, yatırımcının farklı yatırım kuruluşlarında adına açılmış hesapları, portföy durumlarını ve işlemlerini takip etmesine imkân vermektedir.

Mal rejimi davasında mahkeme aracılığıyla ilgili yatırım kuruluşlarından ve gerekli hâllerde MKK kayıtlarından;

• Hesap ve alt hesap bilgileri,

• Portföy varlıkları,

• Alım-satım hareketleri,

• Pay ve fon miktarları,

• Rehin veya teminat kayıtları,

• Dava tarihindeki durum

hakkında bilgi istenebilir.

MKK kayıtları önemlidir; ancak bütün finansal değerlerin MKK’da bulunduğu düşünülmemelidir. Banka mevduatı, fiziksel altın, yurt dışı yatırım hesabı ve bazı özel finansal ürünler için farklı kurumlardan kayıt alınması gerekebilir.

Kiralık Kasa ve Fiziksel Varlıklar

Banka Kasasındaki Altın ve Para

Eşin bankada kiralık kasası bulunabilir. Banka kayıtları;

• Kasa sözleşmesini,

• Kasanın kim adına olduğunu,

• Kasaya giriş tarihlerini,

• Yetkili kişileri

gösterebilir.

Ancak bankanın kasanın içeriğine ilişkin sürekli ve ayrıntılı bir kaydı bulunmayabilir. Kasadaki para, altın veya belgelerin tespiti için mahkeme kararıyla açma ve envanter işlemi gerekebilir.

Kasa kiralandığının ispatı, kasada belirli miktarda altın veya para bulunduğunu tek başına kesin olarak göstermez. İçeriğe ilişkin fotoğraf, fatura, önceki beyan, tanık ve diğer deliller değerlendirilir.

Evde Tutulan Nakit ve Fiziksel Altın

Evde veya başka yerde saklanan nakit ve altın da mal rejiminin tasfiyesine konu olabilir. Ancak banka kayıtlarının bulunmaması ispatı güçleştirir.

İddia eden taraf;

• Paranın veya altının varlığını,

• Miktarını,

• Kime ait olduğunu,

• Dava tarihinde mevcut bulunduğunu

delillerle göstermelidir.

Yalnızca tarafların ekonomik durumuna dayanılarak belirli miktarda nakdin mevcut olduğu varsayılamaz.

Banka ve Yatırım Varlıklarının Değerlemesi

Türk Lirası Mevduatı

Türk lirası mevduatında boşanma dava tarihindeki bakiye, işlemiş faiz ve sonraki hareketler belirlenir.

Paranın hesapta tutulmaya devam etmesi hâlinde;

• Ana para,

• Dava tarihine kadar oluşmuş gelir,

• Dava sonrasındaki faizlerin hangi döneme ait olduğu

ayrıştırılabilir.

Hesabın dava sonrası tek taraflı olarak kapatılması, dava tarihindeki bakiyeyi ortadan kaldırmaz.

Döviz

Döviz hesabında dava tarihindeki yabancı para miktarı belirlenir. Türk lirası karşılığı hesaplanırken tasfiye tarihine veya hükme en yakın güncel kur kullanılabilir.

Hangi döviz kurunun uygulanacağı;

• Talep biçimi,

• Hesap türü,

• Paranın fiilen çevrilip çevrilmediği,

• Mahkemenin değerleme yaklaşımı

üzerinden belirlenir.

Altın

Altın hesabında dava tarihindeki gram miktarı esas alınır. Hesaplama güncel piyasa değeri üzerinden yapılabilir.

Altının banka alış veya satış fiyatlarından hangisinin kullanılacağı, talebin türüne ve bilirkişi yöntemine göre açıklanmalıdır.

Pay Senetleri

Dava tarihindeki pay adedi ve türü belirlendikten sonra tasfiye tarihine en yakın borsa veya piyasa değeri kullanılabilir.

Halka açık olmayan paylarda şirket değerleme yöntemleri uygulanması gerekir. Borsada işlem gören paylarda dahi işlem kısıtlamaları, rehinler ve hesap borçları dikkate alınabilir.

Yatırım Fonları

Fon paylarının sayısı ile tasfiye tarihine en yakın birim pay değeri belirlenir. Hesaptaki nakit bakiye ve henüz takası tamamlanmamış işlemler ayrıca incelenir.

Temettü ve Kupon Ödemeleri

Dava tarihinden önce hak kazanılmış ancak sonradan ödenmiş temettü veya kuponlar, hangi döneme ait olduklarına göre tasfiye hesabına dâhil edilebilir.

Dava tarihinden sonraki yeni ekonomik döneme ilişkin gelirler ise ayrıca değerlendirilir.

İhtiyati Tedbir ve Koruma Önlemleri

Banka Hesabına Tedbir Konulabilir mi?

Banka veya yatırım hesabındaki varlıkların kaçırılması, tüketilmesi ya da üçüncü kişilere aktarılması tehlikesi varsa ihtiyati tedbir talep edilebilir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 389 ve devamı maddelerinde düzenlenen ihtiyati tedbir için mevcut durumda meydana gelecek değişiklik nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşması veya imkânsızlaşması ya da ciddi zarar doğması tehlikesi bulunmalıdır.

Mahkeme;

• Alacağın yaklaşık olarak ispatlanıp ispatlanmadığını,

• Hesaptaki varlıkla dava arasındaki bağlantıyı,

• Devir veya tüketme riskini,

• Talebin ölçülü olup olmadığını,

• Üçüncü kişilerin haklarını

değerlendirir.

Her mal rejimi davasında eşin bütün banka hesapları otomatik olarak dondurulmaz.

Parasal Alacakta Tedbir mi İhtiyati Haciz mi?

Mal rejimi tasfiyesi çoğunlukla parasal alacakla sonuçlandığından, talebin niteliğine göre ihtiyati tedbir yerine veya yanında ihtiyati haciz şartlarının değerlendirilmesi gerekebilir.

Mahkeme, dava konusu olmayan bütün malvarlığı üzerinde ölçüsüz bir yasak koymak yerine alacağı koruyacak daha sınırlı bir yöntem belirleyebilir.

Başvuruda;

• Talep edilen alacak miktarı,

• Kaçırma tehlikesi,

• Hesap veya varlık bilgileri,

• Korumanın neden gerekli olduğu

somutlaştırılmalıdır.

Tedbir Talebi Ne Zaman Yapılmalıdır?

Tedbir;

• Dava açılmadan önce,

• Dava dilekçesiyle birlikte,

• Yargılama sırasında

talep edilebilir.

Dava açılmadan önce alınan tedbirden sonra kanunda öngörülen süre içinde esas davanın açılması gerekir. Tedbir kararının bankaya veya yatırım kuruluşuna gönderilmesi ve uygulanması ayrıca takip edilmelidir.

Anlaşmalı Boşanma Protokolünde Banka Hesapları

Taraflar anlaşmalı boşanma protokolünde banka ve yatırım hesaplarının nasıl tasfiye edileceğini kararlaştırabilir.

Protokolde mümkünse şu bilgiler açıkça yazılmalıdır:

• Banka veya yatırım kuruluşu,

• Hesabın türü,

• Hesap sahibinin kim olduğu,

• Paylaşılacak varlığın miktarı veya hesaplama yöntemi,

• Değerleme tarihi,

• Transfer tarihi,

• Döviz veya altının aynen mi Türk lirası olarak mı ödeneceği,

• Vergi ve işlem giderleri,

• Mal rejimi haklarının tamamen tasfiye edilip edilmediği,

• Açıklanmayan başka hesaplar çıkarsa uygulanacak düzenleme.

“Tarafların banka hesapları kendilerine aittir.” şeklindeki genel ifade, geçmiş para transferleri, yatırım hesapları ve katılma alacağından vazgeçilip vazgeçilmediği konusunda uyuşmazlık yaratabilir.

Mal rejimi hakları saklı tutulacaksa katılma alacağı, değer artış payı ve diğer mali taleplerin saklı olduğu açıkça belirtilmelidir.

Basitleştirilmiş Hesaplama Örnekleri

Örnek 1: Maaş Birikimi

Eşlerden birinin hesabında boşanma dava tarihinde 1.200.000 TL bulunduğunu ve bu tutarın tamamının evlilik süresindeki maaş birikiminden oluştuğunu varsayalım.

Bu tutar kural olarak edinilmiş maldır. Hesaba ilişkin gerçek borç bulunmadığı kabul edilirse 1.200.000 TL artık değer hesabına girer. Diğer eşin karşılıklı hesaplar öncesindeki katılma hakkı 600.000 TL olabilir.

Ancak diğer eşin de edinilmiş malları varsa karşılıklı alacaklar takas edilir.

Örnek 2: Evlilik Öncesi Ana Para ve Faiz

Eşin evlilik tarihinde hesabında 1.000.000 TL kişisel birikimi bulunduğunu ve bu tutarın evlilik süresince 600.000 TL faiz geliri ürettiğini varsayalım.

• 1.000.000 TL ana para: kişisel mal,

• 600.000 TL faiz: edinilmiş mal

olarak değerlendirilebilir.

Kişisel ana para daha sonra dövize veya yatırım fonuna çevrilmişse yerine geçen değer ayrıca takip edilir.

Örnek 3: Karma Hesap

Evlilik öncesi 500.000 TL bulunan hesaba evlilik süresince 1.500.000 TL maaş birikimi eklenmiş ve hesapla yatırım işlemleri yapılmış olsun.

Bu durumda hesabın tamamı kişisel veya tamamı edinilmiş kabul edilmeden;

• Başlangıçtaki kişisel tutar,

• Sonradan eklenen edinilmiş tutarlar,

• Kişisel malın gelirleri,

• Gerçekleşen alım-satım işlemleri,

• Dava tarihindeki portföy

bilirkişi tarafından ayrıştırılmalıdır.

Örnek 4: Boşanma Öncesi Yakına Transfer

Eş, boşanma davasından iki ay önce hesabındaki 2.000.000 TL’yi kardeşine karşılıksız göndermiş ve para bir hafta sonra kardeşin vadeli hesabına yatırılmış olsun.

Transferin gerçek borca veya olağan bir sebebe dayanmadığı ve katılma alacağını azaltma amacı taşıdığı ispatlanırsa tutar edinilmiş mallara değer olarak eklenebilir.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

Banka, döviz, altın ve yatırım hesaplarının mal rejimi tasfiyesindeki durumuna ilişkin katılma alacağı, değer artış payı ve denkleştirme davalarında görevli mahkeme aile mahkemesidir.

Aile mahkemesinin bulunmadığı yerde asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla görev yapar.

Mal rejimi boşanma nedeniyle sona ermişse boşanma davasında yetkili olan mahkeme; ölüm nedeniyle sona ermişse ölen eşin son yerleşim yeri; diğer durumlarda davalı eşin yerleşim yeri mahkemesi yetkili olabilir. Bu kurallar Türk Medeni Kanunu’nun mal rejimine ilişkin hükümlerinde düzenlenmiştir.

Banka ile hesap sahibi arasındaki bağımsız bankacılık uyuşmazlıkları veya yatırım kuruluşuyla müşteri arasındaki sözleşme ihtilafları farklı görev kurallarına tabi olabilir.

Zamanaşımı

Mal rejimi tasfiyesinden kaynaklanan katılma alacağı ve değer artış payı taleplerinde, özel bir süre bulunmadığı ölçüde genel olarak on yıllık zamanaşımı süresi gündeme gelir.

Sürenin başlangıcı;

• Boşanma kararının kesinleşmesi,

• Mal rejiminin sona erme nedeni,

• İleri sürülen talebin hukuki niteliği

dikkate alınarak belirlenmelidir.

Bankadaki paranın geri verilmesi, eşler arasındaki borç, muvazaa, haksız fiil veya üçüncü kişiye yapılan transferlere ilişkin talepler farklı zamanaşımı veya hak düşürücü sürelere tabi olabilir. Bütün talepler için tek bir süre bulunduğu varsayılmamalıdır.

Kullanılabilecek Deliller

Boşanmada banka ve yatırım hesaplarının araştırılmasında kullanılabilecek başlıca deliller şunlardır:

• Banka hesap ekstreleri,

• IBAN ve hesap açılış belgeleri,

• Vadeli mevduat sözleşmeleri,

• Döviz ve altın alım-satım kayıtları,

• SWIFT ve EFT kayıtları,

• Havale açıklamaları,

• Maaş bordroları,

• Vergi ve SGK kayıtları,

• Mirasçılık ve veraset belgeleri,

• Bağış ve borç sözleşmeleri,

• Kredi ve kredili mevduat kayıtları,

• Kredi kartı ekstreleri,

• Yatırım kuruluşu hesap dökümleri,

• MKK kayıtları,

• Pay senedi ve yatırım fonu hareketleri,

• Temettü ve kupon ödeme kayıtları,

• Bireysel emeklilik hesap bilgileri,

• Yurt dışı hesap ve transfer belgeleri,

• Kiralık kasa sözleşmeleri ve giriş kayıtları,

• Şirket ve ortaklar cari hesabı kayıtları,

• Hukuka uygun mesaj ve elektronik yazışmalar,

• Bilirkişi raporları.

Kayıtların yalnızca dava tarihindeki bakiyeyi değil, şüpheli transferlerin görülebilmesi için gerekli önceki dönemi de kapsaması talep edilebilir.

Uygulamada En Sık Yapılan Hatalar

Boşanmada banka ve yatırım hesaplarına ilişkin sık yapılan hatalar şunlardır:

• Eş adına olan hesabın bütünüyle kişisel mal olduğunu düşünmek,

• Hesaptaki bütün paranın otomatik olarak yarı yarıya paylaşılacağını sanmak,

• Hesap sahibi olmak ile malın kişisel veya edinilmiş niteliğini aynı kabul etmek,

• Yalnızca boşanma kararının kesinleştiği tarihteki bakiyeye bakmak,

• Boşanma dava tarihini gözden kaçırmak,

• Dava öncesi para çekme ve transferleri araştırmamak,

• Her para çekimini mal kaçırma olarak kabul etmek,

• Evlilik öncesi ana para ile evlilik süresindeki faiz gelirini ayırmamak,

• Miras ana parası ile miras parasının gelirlerini birbirine karıştırmak,

• Ortak hesabın her durumda kesin olarak yarı yarıya ait olduğunu düşünmek,

• Dövizin eski alış bedelini esas almak,

• Altın hesabıyla düğün ziynetlerini aynı talep olarak değerlendirmek,

• Yatırım hesabında kişisel ve edinilmiş kaynakları ayrıştırmamak,

• Pay senedinin değer artışıyla temettü gelirini aynı kabul etmek,

• Kredi ve hesap borçlarını araştırmamak,

• Üçüncü kişi hesaplarına yapılan transferleri gözden kaçırmak,

• Çocuk adına gerçek birikimleri eşlerin malı saymak,

• Banka gizliliği nedeniyle mahkemenin kayıt isteyemeyeceğini düşünmek,

• Diğer eşin internet bankacılığına izinsiz girmek,

• Özel hayatı ihlal eden yöntemlerle hesap bilgisi elde etmek,

• MKK kayıtlarını ve farklı yatırım kuruluşlarını araştırmamak,

• Bütün banka hesaplarına ölçüsüz biçimde tedbir talep etmek,

• Anlaşmalı boşanma protokolünde hesapları belirsiz ifadelerle düzenlemek.

⚠️ Uygulamada Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

Dava veya anlaşma öncesinde şu konular kontrol edilmelidir:

• Tarafların tabi olduğu mal rejimi,

• Evlilik ve boşanma dava tarihleri,

• Banka hesaplarının açılış tarihleri,

• Evlilik tarihindeki başlangıç bakiyeleri,

• Paranın maaş, miras, bağış veya başka kaynağı,

• Hesaptaki kişisel ve edinilmiş değerlerin karışıp karışmadığı,

• Boşanma öncesi büyük para çekimleri,

• Yakınlara ve şirketlere yapılan transferler,

• Döviz ve altın miktarları,

• Yatırım hesabındaki pay ve fon adetleri,

• Faiz, temettü ve kupon gelirleri,

• Kredili işlem ve hesap borçları,

• Yurt dışındaki hesaplar,

• Çocuk veya üçüncü kişiler adına tutulan değerler,

• MKK ve yatırım kuruluşu kayıtları,

• İhtiyati tedbir veya ihtiyati haciz ihtiyacı,

• Değerlemede kullanılacak tarih ve yöntem,

• Aynı ekonomik değerin iki kez talep edilmemesi,

• Mal rejimi haklarının protokolde saklı tutulup tutulmadığı.

Hukuki Destek Neden Önemlidir?

Banka ve yatırım hesaplarının tasfiyesi, yalnızca boşanma dava tarihindeki toplam bakiyenin ikiye bölünmesinden ibaret değildir.

Sağlıklı hesaplama için;

• Kişisel ve edinilmiş mal kaynaklarının ayrılması,

• Hesap hareketlerinin tarihsel olarak izlenmesi,

• Döviz ve altın miktarlarının belirlenmesi,

• Yatırım araçlarının güncel değerinin hesaplanması,

• Dava öncesindeki olağan dışı transferlerin araştırılması,

• Borçların ve teminatların dikkate alınması

gerekir.

Hesapların gizlenmesi, paranın yakınlara aktarılması veya kişisel ve edinilmiş değerlerin aynı hesapta karışması hâlinde finansal inceleme daha karmaşık hâle gelir. Eksik banka talepleri, yanlış tarih aralığı veya uygun olmayan değerleme yöntemi önemli hak kayıplarına yol açabilir.

Diğer taraftan eşin bütün özel mali geçmişinin uyuşmazlıkla ilgisiz şekilde araştırılması ve hesaplarına ölçüsüz tedbir konulması da kişisel hakları ve ekonomik yaşamı gereksiz biçimde sınırlayabilir.

Bu nedenle banka kayıtları, yatırım hesapları ve mal rejimi hükümleri birlikte değerlendirilerek hedefli bir delil ve hesaplama planı hazırlanmalıdır.

Başlıca Mevzuat

• 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 202–241

• 5411 sayılı Bankacılık Kanunu m. 73

• 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu

• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 219–221

• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 389–399

• 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun

---

Hukuki Bilgilendirme Notu

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık, yatırım tavsiyesi, finansal değerleme raporu veya belirli bir uyuşmazlığa ilişkin mütalaa niteliğinde değildir. Banka ve yatırım hesaplarının mal rejimi tasfiyesindeki durumu; hesabın açılış tarihi, paranın kaynağı, boşanma dava tarihindeki bakiye, para transferleri, hesap borçları ve mevcut delillere göre değişebilir. Yalnızca bu içeriğe dayanılarak banka hesabı üzerinde işlem, tedbir veya mal rejimi davası başlatılmamalı; somut durum için aile hukuku alanında çalışan bir avukat ve gerektiğinde finansal bilirkişi desteği alınmalıdır.