Çocuk Teslimi ve Çocukla Kişisel İlişki Kararlarının İcrası

Çocuk Teslimi Nedir?

Boşanma veya ayrılık sonrasında mahkeme tarafından velayet ya da çocukla kişisel ilişki kurulmasına ilişkin karar verilmesine rağmen, bazı durumlarda bu kararlar fiilen yerine getirilmeyebilir. Velayet hakkına sahip ebeveyne çocuğun teslim edilmemesi veya mahkemece belirlenen görüşme günlerinin engellenmesi hâlinde, mahkeme kararının uygulanmasını sağlamak amacıyla hukuki süreç işletilebilir.

Türk hukukunda çocuk teslimi ve çocukla kişisel ilişki kurulmasına ilişkin kararların uygulanmasında temel amaç, ebeveynler arasındaki uyuşmazlığı çözmek değil, çocuğun üstün yararını koruyarak mahkeme kararının yerine getirilmesini sağlamaktır.

Çocuk Teslimi ve Kişisel İlişki Kararları Nasıl Uygulanır?

Çocuk teslimi ve kişisel ilişki kurulmasına ilişkin mahkeme kararlarının uygulanmasına ilişkin işlemler, 7343 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikler sonrasında önemli ölçüde yenilenmiştir. Günümüzde bu süreç, klasik icra daireleri yerine Adalet Bakanlığı bünyesinde kurulan Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlükleri aracılığıyla yürütülmektedir.

Bu sistemin amacı, çocuğun icra baskısı altında kalmasını önlemek, pedagojik destek sağlamak ve sürecin mümkün olduğunca çocuğun psikolojisini koruyacak şekilde yürütülmesini temin etmektir.

Başvuru Nasıl Yapılır?

Velayet veya kişisel ilişki kararına uyulmaması hâlinde hak sahibi kişi;

• Kesinleşmiş mahkeme kararı,

• Kimlik bilgileri,

• Gerekli diğer belgeler

ile birlikte yetkili Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüğüne başvuruda bulunabilir.

Başvuru sonrasında ilgili birim tarafından taraflarla iletişime geçilerek mahkeme kararının gönüllü şekilde yerine getirilmesi sağlanmaya çalışılır. Gerekli hâllerde uzman personel eşliğinde çocuk teslimi veya kişisel ilişki işlemleri gerçekleştirilir.

Mahkeme Kararına Uyulmaması Hâlinde Ne Olur?

Velayet hakkına sahip ebeveynin çocuğu teslim etmemesi veya kişisel ilişki kurulmasını sürekli engellemesi, hukuki sonuçlar doğurabilir.

Mahkeme kararına aykırı davranışın devam etmesi hâlinde;

• Mahkeme kararının zorla yerine getirilmesine yönelik işlemler uygulanabilir,

• Velayetin değiştirilmesi davasında bu durum değerlendirmeye alınabilir,

• Somut olayın özelliklerine göre ilgili mevzuatta öngörülen yaptırımlar gündeme gelebilir.

Her olay kendi koşulları içerisinde değerlendirildiğinden, mahkeme çocuğun üstün yararını gözeterek karar vermektedir.

Çocuğun İstememesi Durumunda Ne Olur?

Uygulamada en hassas konulardan biri, çocuğun görüşmeye gitmek istemediğini ifade etmesidir. Böyle durumlarda çocuğun yaşı, psikolojik durumu, bu isteğin kendi özgür iradesine dayanıp dayanmadığı ve ebeveynlerden biri tarafından yönlendirilip yönlendirilmediği uzmanlar tarafından değerlendirilebilir.

Mahkeme ve görevli uzmanlar, çocuğun üstün yararını esas alarak gerekli incelemeleri yapar. Her olayın koşulları farklı olduğundan, çocuğun beyanı tek başına yeterli görülmeyebilir.

Çocuk Teslimi Sürecinde Uzman Desteği

Yeni sistemde çocuk teslimi ve kişisel ilişki işlemleri sırasında pedagog, psikolog veya sosyal çalışmacı gibi uzmanlar görev alabilmektedir. Böylece çocuğun ebeveynler arasındaki uyuşmazlıktan en az düzeyde etkilenmesi ve teslim sürecinin güvenli şekilde yürütülmesi amaçlanmaktadır.

Uzmanlar, gerektiğinde taraflara rehberlik ederek çocuğun psikolojik iyilik hâlinin korunmasına katkı sağlamaktadır.

Hukuki Destek Neden Önemlidir?

Çocuk teslimi ve kişisel ilişki kararlarının uygulanmasına ilişkin süreçler, yalnızca mahkeme kararının yerine getirilmesinden ibaret değildir. Çocuğun üstün yararının korunması, başvuruların doğru mercilere yapılması, mahkeme kararlarının eksiksiz uygulanması ve olası velayet uyuşmazlıklarının önlenmesi açısından hukuki sürecin dikkatle yürütülmesi gerekir. Bu nedenle çocuk teslimi ve kişisel ilişkiye ilişkin uyuşmazlıklarda aile hukuku alanında deneyimli bir avukattan hukuki destek alınması, hem çocuğun hem de ebeveynlerin haklarının korunması açısından büyük önem taşımaktadır.