Evlatlığın ve Evlat Edinenin Miras Hakkı

Evlatlık, evlat edinen kişinin yasal mirasçısıdır ve onun öz çocuğu gibi miras payına sahip olur. Evlatlığın kendi biyolojik ailesindeki mirasçılığı da devam eder. Buna karşılık evlat edinen kişi ve onun akrabaları, yalnızca evlat edinme ilişkisine dayanarak evlatlığa yasal mirasçı olamaz. Evlat edinmeden doğan yasal mirasçılık bu yönüyle tek taraflıdır.

İlgili Kanun Maddeleri

Evlatlığın miras hakkı bakımından temel hükümler şunlardır:

• TMK m. 314: Evlat edinmenin hukuki sonuçları

• TMK m. 500: Evlatlığın ve altsoyunun mirasçılığı

• TMK m. 506: Altsoyun saklı payı

• TMK m. 580: Mirasçı olabilmek için mirasın açıldığı anda sağ olma şartı

Evlatlık, Evlat Edinenin Yasal Mirasçısı mıdır?

TMK m. 500’e göre evlatlık ve evlatlığın altsoyu, evlat edinene kan hısımı gibi mirasçı olur. Bu nedenle evlat edinen kişi öldüğünde evlatlık için ayrıca vasiyetname düzenlenmesine gerek yoktur.

Evlat edinenin hem öz çocuğu hem de evlatlığı varsa çocuklar arasında miras payı bakımından fark bulunmaz.

Örnek

Evlat edinen kişinin bir öz çocuğu ve bir evlatlığı bulunmakta, sağ kalan eşi ise bulunmamaktadır. Net tereke 2.000.000 TL ise:

• Öz çocuk: 1.000.000 TL

• Evlatlık: 1.000.000 TL

Evlatlığın yaşı, evlat edinilme tarihi veya biyolojik ailesiyle ilişkisinin devam etmesi yasal miras payını azaltmaz.

Sağ Kalan Eş ile Evlatlık Birlikte Mirasçı Olursa

Evlatlık, evlat edinenin altsoyu kabul edildiğinden sağ kalan eşle birlikte mirasçı olduğunda öz çocuklarla aynı kurallar uygulanır.

Sağ kalan eş mirasın dörtte birini, kalan dörtte üçlük bölümü ise öz çocuklar ve evlatlıklar eşit olarak paylaşır.

Örnek

Net tereke 1.600.000 TL; mirasçılar sağ kalan eş, bir öz çocuk ve bir evlatlık olsun:

• Sağ kalan eş: 400.000 TL

• Öz çocuk: 600.000 TL

• Evlatlık: 600.000 TL

Sağ kalan eşin mal rejiminin tasfiyesinden doğabilecek alacağı, bu miras hesabından önce ayrıca değerlendirilir.

Evlatlığın Çocukları Mirasçı Olabilir mi?

Evet. TMK m. 500, yalnızca evlatlığı değil, evlatlığın altsoyunu da korur.

Evlatlık, evlat edinenden önce ölmüşse ona düşecek miras payı kendi çocuklarına geçebilir. Evlatlığın çocukları, halefiyet yoluyla evlat edinenin mirasçısı olur.

Örnek

Evlat edinenin iki evlatlığı vardır. Evlatlıklardan biri kendisinden önce ölmüş ve iki çocuk bırakmıştır. Sağ kalan eş bulunmuyorsa:

• Hayatta olan evlatlık mirasın yarısını,

• Önceden ölen evlatlığın iki çocuğu ise kalan yarıyı eşit olarak paylaşarak mirasın dörtte birini alır.

Evlatlık Biyolojik Ailesinden Miras Alabilir mi?

Evet. Evlatlığın biyolojik ailesindeki yasal mirasçılığı, evlat edinme nedeniyle sona ermez.

Bu nedenle evlatlık:

• Biyolojik annesinden,

• Soybağı kurulmuşsa biyolojik babasından,

• Evlat edinenden

yasal mirasçı olarak miras alabilir.

Evlatlık, koşulların oluşması hâlinde hem biyolojik ailesinden hem de evlat edinen kişiden ayrı ayrı miras hakkı elde edebilir.

Evlatlık, Evlat Edinenin Akrabalarına Mirasçı Olur mu?

Evlatlığın yasal mirasçılığı kural olarak evlat edinene yöneliktir. Evlatlık, yalnızca evlat edinme ilişkisi nedeniyle evlat edinenin anne ve babasına, kardeşlerine veya diğer akrabalarına yasal mirasçı olmaz.

Örneğin evlat edinenin annesi öldüğünde evlatlık, kendiliğinden onun torunu sıfatıyla mirasçı sayılamaz. Ancak vasiyetname veya miras sözleşmesiyle evlatlığa mal bırakılması mümkündür.

Evlat Edinen, Evlatlığa Mirasçı Olur mu?

Hayır. TMK m. 500’e göre evlat edinen ve onun hısımları, evlatlığa yasal mirasçı olmaz.

Evlatlık öldüğünde mirasçıları, kendi biyolojik ailesi, altsoyu ve varsa sağ kalan eşi gibi yasal mirasçıları arasından belirlenir. Evlatlık isterse evlat edineni vasiyetname veya miras sözleşmesiyle mirasçı atayabilir.

Evlatlığın Saklı Payı Var mıdır?

Evlatlık, evlat edinenin altsoyu gibi mirasçı olduğundan saklı paylı mirasçıdır. Altsoyun saklı payı, yasal miras payının yarısıdır.

Evlat edinen kişinin evlatlığın saklı payını ihlal eden vasiyetname veya karşılıksız kazandırmalar yapması hâlinde, şartları varsa tenkis talebi gündeme gelebilir.

Üvey Çocuk ile Evlatlık Aynı mıdır?

Hayır. Üvey çocuk, eşlerden birinin önceki ilişkisinden doğan çocuktur. Yalnızca evlilik ilişkisi, üvey çocuk ile üvey anne veya baba arasında yasal mirasçılık oluşturmaz.

Üvey çocuk, üvey anne veya babası tarafından hukuken evlat edinirse yasal mirasçı olur. Evlat edinme yoksa kendisine vasiyetname veya miras sözleşmesiyle mal bırakılabilir.

Sık Sorulan Sorular

Evlatlık öz çocukla eşit miras alır mı?

Evet. Evlatlık, evlat edinenin öz çocuğuyla aynı yasal miras payına sahiptir.

Evlatlık iki aileden miras alabilir mi?

Evet. Evlatlığın biyolojik ailesindeki miras hakkı devam ettiği için hem biyolojik ailesinden hem de evlat edinenden miras alabilir.

Evlat edinen, evlatlığın borçlarından sorumlu olur mu?

Evlat edinen yalnızca evlat edinme ilişkisi nedeniyle evlatlığın mirasçısı olmaz. Başka bir nedenle mirasçı atanmışsa mirasın reddi ve borçlara ilişkin genel kurallar ayrıca uygulanır.

Sonuç

Evlatlık ve altsoyu, evlat edinene öz çocuk gibi mirasçı olur. Evlatlığın biyolojik ailesindeki mirasçılığı da devam eder. Ancak evlat edinen ve onun akrabaları, evlatlığa kendiliğinden yasal mirasçı olamaz. Miras hesabında öz çocuklar, evlatlıklar, sağ kalan eş ve evlatlığın altsoyu birlikte değerlendirilmelidir.

 

Hukuki Bilgilendirme Notu: Evlat edinmenin miras üzerindeki sonuçları, evlat edinme ilişkisinin hukuken kurulmasına ve somut aile yapısına göre değişebilir. Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş veya avukatlık hizmeti niteliğinde değildir.