Evlilik Dışında Doğan Çocuğun Miras Hakkı Var mı?

Evlilik dışında doğan çocuk, soybağının hukuken kurulmuş olması şartıyla anne ve babasının yasal mirasçısıdır. Çocuğun anne yönünden soybağı doğumla kendiliğinden kurulur. Baba yönünden mirasçılık için ise soybağının anne ile evlilik, tanıma veya mahkeme kararıyla kurulması gerekir. Soybağı kurulduktan sonra evlilik içinde ve dışında doğan çocuklar arasında miras payı bakımından fark bulunmaz.

İlgili Kanun Maddeleri

Evlilik dışında doğan çocuğun miras hakkı bakımından başlıca hükümler şunlardır:

TMK m. 282: Anne ve baba ile soybağının kurulması
TMK m. 292: Anne ve babanın sonradan evlenmesi
TMK m. 295: Tanımanın şekli
TMK m. 301: Babalık davası
TMK m. 495: Altsoyun mirasçılığı
TMK m. 498: Evlilik dışında doğan çocuğun mirasçılığı
TMK m. 499: Sağ kalan eşin miras payı
TMK m. 506: Altsoyun saklı payı

Çocuk Annesine Mirasçı Olur mu?

TMK m. 282’ye göre çocuk ile anne arasındaki soybağı doğumla kurulur. Bu nedenle evlilik dışında doğan çocuk, annesinin yasal mirasçısı olmak için ayrıca tanıma veya mahkeme kararına ihtiyaç duymaz.

Çocuk, annesinin diğer çocuklarıyla aynı miras hakkına sahiptir. Çocukların farklı ilişkilerden veya evliliklerden doğmuş olması yasal miras paylarını değiştirmez.

Örnek

Annenin evlilik içinde doğan bir çocuğu ile evlilik dışında doğan bir çocuğu bulunmakta ve sağ kalan eşi bulunmamaktadır. Net tereke 1.200.000 TL ise:

Birinci çocuk: 600.000 TL
İkinci çocuk: 600.000 TL

Her iki çocuk da annenin birinci zümre mirasçısıdır.

Çocuk Biyolojik Babasına Mirasçı Olur mu?

Çocuğun biyolojik babasına yasal mirasçı olabilmesi için baba ile soybağının hukuken kurulmuş olması gerekir. Yalnızca biyolojik bağın ileri sürülmesi veya aile çevresinin kişiyi baba olarak bilmesi tek başına yasal mirasçılık oluşturmaz.

TMK m. 498’e göre evlilik dışında doğmuş ve soybağı tanıma veya hâkim hükmüyle kurulmuş olan çocuklar, baba yönünden evlilik içinde doğan hısımlar gibi mirasçı olur.

Baba ile Soybağı Nasıl Kurulur?

Anne ve babanın evlenmesi

Evlilik dışında doğan çocuk, anne ve babasının sonradan birbiriyle evlenmesi hâlinde evlilik içinde doğan çocuklara ilişkin hükümlere tabi olur.

Babanın çocuğu tanıması

Tanıma, babanın nüfus memuruna veya mahkemeye yazılı başvurusu ya da resmî senet veya vasiyetnameyle yapacağı beyanla gerçekleşebilir.

Babalık davası

Baba çocuğu tanımazsa çocuk veya anne, baba ile çocuk arasındaki soybağının mahkemece belirlenmesini isteyebilir. Baba ölmüşse dava onun mirasçılarına karşı yöneltilebilir.

Diğer Çocuklarla Miras Payı Eşit midir?

Evet. Baba ile soybağı hukuken kurulduktan sonra evlilik dışında doğan çocuk ile evlilik içinde doğan çocuk arasında yasal miras payı bakımından ayrım yapılamaz.

Örnek

Mirasbırakanın sağ kalan eşi, evlilik içinde doğan bir çocuğu ve soybağı tanımayla kurulmuş evlilik dışı bir çocuğu bulunmaktadır. Net tereke 1.600.000 TL ise:

Sağ kalan eş: 400.000 TL
Evlilik içinde doğan çocuk: 600.000 TL
Evlilik dışında doğan çocuk: 600.000 TL

Sağ kalan eş dörtte bir pay aldıktan sonra kalan dörtte üç, iki çocuk arasında eşit paylaşılır.

Baba Çocuğu Nüfusa Kaydettirmemişse Ne Olur?

Çocuk ile baba arasında hukuken kurulmuş bir soybağı bulunmuyorsa çocuk, babanın mirasçılık belgesinde kendiliğinden yer almayabilir. Bu durumda öncelikle soybağının kurulmasına yönelik hukuki yolun değerlendirilmesi gerekir.

Soybağının baba öldükten sonra mahkeme kararıyla kurulması hâlinde çocuğun miras hakkı, terekenin durumuna göre ayrıca ileri sürülebilir. Mirasın daha önce paylaşılmış olması, konunun dava ve süreler yönünden ayrıntılı değerlendirilmesini gerektirir.

Evlilik Dışında Doğan Çocuğun Saklı Payı Var mıdır?

Evet. Evlilik dışında doğan çocuk, soybağı kurulmuşsa altsoy olarak saklı paylı mirasçıdır. Altsoyun saklı payı, yasal miras payının yarısıdır.

Mirasbırakanın vasiyetname veya bazı karşılıksız kazandırmalarla bu saklı payı ihlal etmesi hâlinde tenkis talebi gündeme gelebilir.

Sık Sorulan Sorular

Baba çocuğu tanımazsa çocuk miras alamaz mı?

Soybağı kurulmadan baba yönünden mirasçılık doğmaz. Ancak şartları varsa babalık davasıyla soybağının kurulması istenebilir.

Evlilik dışı çocuk diğer çocuklardan daha az mı miras alır?

Hayır. Soybağı hukuken kurulmuşsa bütün çocuklar eşit yasal miras payına sahiptir.

Çocuk babasının ailesinden de miras alabilir mi?

Baba ile soybağı kurulmuşsa çocuk, şartların oluşması hâlinde baba tarafından büyükanne, büyükbaba ve diğer hısımların da yasal mirasçısı olabilir.

Sonuç

Evlilik dışında doğmuş olmak çocuğun miras hakkını azaltmaz. Anne yönünden soybağı doğumla, baba yönünden ise evlilik, tanıma veya mahkeme kararıyla kurulur. Baba ile soybağı hukuken belirlendikten sonra çocuk, diğer çocuklarla aynı yasal miras ve saklı pay haklarına sahip olur.

İlgili Miras Hukuku Makaleleri

Çocukların ve Torunların Miras Hakkı
Babalık Davası Sonucunda Miras Hakkı Doğar mı?
Farklı Evliliklerden Doğan Çocukların Miras Payı
Saklı Paylı Mirasçılar Kimlerdir?

Hukuki Bilgilendirme Notu: Evlilik dışında doğan çocuğun baba yönünden mirasçılığı, soybağının hukuken kurulmasına ve somut olayın koşullarına göre değerlendirilir. Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş veya avukatlık hizmeti niteliğinde değildir.