Miras Kalan Ev Satılıp Yeni Ev Alınırsa Yeni Ev Kişisel Mal mı Sayılır?

Miras yoluyla edinilen ev, kural olarak mirasçı eşin kişisel malıdır. Bu ev satılarak satış bedelinin tamamıyla yeni bir taşınmaz alınırsa yeni taşınmaz da, kişisel malın yerine geçen değer olarak kişisel mal sayılabilir. Ancak satış bedeline maaş, kredi veya evlilik dönemindeki başka gelirler eklenmişse kişisel ve edinilmiş mal kesimleri arasında denkleştirme yapılması gerekebilir.

Yeni taşınmazın kişisel mal olduğunu ileri süren eş, miras kalan ev ile satın alınan yeni taşınmaz arasındaki para bağlantısını belgelerle ispatlamalıdır.

Miras Kalan Ev Neden Kişisel Maldır?

Türk Medeni Kanunu’nun 220. maddesine göre eşlerden birinin miras yoluyla veya karşılıksız kazanma yoluyla elde ettiği malvarlığı değerleri kişisel maldır. Bu nedenle evin evlilik devam ederken miras kalması, onu edinilmiş mal hâline getirmez.

Kanun ayrıca kişisel malların yerine geçen değerlerin de kişisel mal olduğunu düzenler. Dolayısıyla miras kalan evin satılmasıyla elde edilen para ve bu para kullanılarak satın alınan yeni mal, aralarındaki bağlantı ispatlandığı ölçüde kişisel mal niteliğini korur.

Örneğin miras kalan daire 4 milyon TL’ye satılmış ve bu paranın tamamı aynı dönemde başka bir konutun satın alınmasında kullanılmışsa yeni konutun kişisel mal olduğu ileri sürülebilir.

Yeni Ev İçin Ek Para Ödenirse Ne Olur?

Miras kalan evin satış bedeli yeni taşınmazın tamamını karşılamayabilir. Eksik kısım;

• Evlilik dönemindeki maaş birikimleriyle,

• Eşlerden birinin çalışma geliriyle,

• Ortak banka hesabındaki parayla,

• Konut kredisiyle

ödenmiş olabilir.

Bu durumda yeni taşınmazın finansmanında hem kişisel mal hem de edinilmiş mal kaynakları kullanılmış olur. Türk Medeni Kanunu’nun 230. maddesi, bir mal kesiminden diğer mal kesimine katkı yapılması hâlinde tasfiye sırasında denkleştirme yapılmasını öngörür. Denkleştirmede katkı oranı ile malın tasfiye sırasındaki değeri dikkate alınır.

Örneğin yeni evin yüzde 70’i miras kalan evin satış bedeliyle, yüzde 30’u evlilik döneminde kazanılan gelirlerle karşılanmışsa tasfiye hesabında bu iki finansman kaynağı ayrı ayrı değerlendirilir. Yeni taşınmazın tamamının yalnızca tapu sahibi eşin kişisel malı olduğu veya tamamının edinilmiş mal sayıldığı yönünde otomatik bir sonuca varılamaz.

Konut Kredisiyle Alınan Yeni Ev Nasıl Değerlendirilir?

Yeni taşınmazın peşinatı miras parasından karşılanmış, kredi taksitleri ise evlilik dönemindeki çalışma gelirleriyle ödenmiş olabilir. Bu durumda peşinatın kişisel mal kaynağından, taksitlerin ise edinilmiş mal kaynağından geldiği ileri sürülebilir.

Boşanma davası açıldığı tarihe kadar ödenen taksitler, kalan kredi borcu ve yapılan ara ödemeler ayrı ayrı belirlenmelidir. Kredi borcu, taşınmazın hangi mal kesimine ait olduğu ve tasfiye hesabında yapılacak denkleştirme bakımından önem taşır.

Yalnızca kredi sözleşmesinin veya tapunun bir eş adına bulunması, ödemenin hangi mal grubundan yapıldığı sorununu tek başına çözmez.

Yeni Ev İki Eş Adına Kaydedilirse Ne Olur?

Mirasçı eş, satış bedeliyle alınan yeni taşınmazı iki eş adına belirli paylarla tescil ettirmiş olabilir. Bu durumda tapudaki paylı mülkiyet ile mal rejiminden doğan alacakların birbirinden ayrılması gerekir.

Taşınmazda diğer eş adına pay oluşturulması, somut olayın özelliklerine göre o eşe kazandırma yapıldığı iddiasına yol açabilir. Ancak tescilin amacı, tarafların iradesi, ödeme kaynakları ve varsa taraflar arasındaki anlaşmalar birlikte değerlendirilmelidir.

Miras parasının kullanılmış olması, diğer eş adına tapuda oluşturulan payı kendiliğinden geçersiz hâle getirmez. Tapu mülkiyetine ilişkin talepler ile mal rejimi tasfiyesindeki denkleştirme veya alacak talepleri aynı hukuki sonucu doğurmaz.

Satış Bedeli Ortak Hesaba Yatırılırsa Kişisel Mal Niteliği Kaybolur mu?

Satış bedelinin ortak banka hesabına yatırılması, parayı kendiliğinden edinilmiş mal hâline getirmez. Ancak paranın maaş, kira ve diğer gelirlerle karışması, yeni taşınmazın hangi kaynakla alındığının ispatını zorlaştırabilir.

Türk Medeni Kanunu’nun 222. maddesine göre belirli bir malın kişisel mal olduğunu ileri süren kişi iddiasını ispat etmekle yükümlüdür. Bir eşin bütün malları, aksi kanıtlanıncaya kadar edinilmiş mal kabul edilir.

Bu nedenle şu belgeler önem taşır:

• Veraset ilamı ve tapu kaydı,

• Miras kalan evin satış sözleşmesi,

• Satış bedelinin yatırıldığı banka hesabı,

• Para transferi dekontları,

• Yeni evin ödeme planı,

• Kredi sözleşmesi ve taksit kayıtları,

• Tapu harcı ve masraf ödemeleri.

Satış bedelinin ayrı bir hesapta tutulması ve yeni konut ödemesinin doğrudan bu hesaptan yapılması, kişisel mal bağlantısının ispatını kolaylaştırır.

Miras Kalan Evin Kira Geliri de Kişisel Mal mıdır?

Miras kalan evin kendisi kişisel maldır; ancak kişisel mallardan elde edilen gelirler kural olarak edinilmiş mal sayılır. Bu nedenle evin satılmasından önce elde edilen kira gelirleri, aksi mal rejimi sözleşmesiyle kararlaştırılmamışsa tasfiyeye dâhil olabilir. Aynı şekilde satış parasının banka faizi veya yatırım getirisi de ana paradan farklı değerlendirilebilir.

Yeni Ev Daha Sonra Satılırsa Ne Olur?

Yeni taşınmaz da satılıp başka bir mal alınırsa kişisel malın yerine geçen değer zinciri devam edebilir. Ancak her satış ve satın alma arasındaki para akışının izlenebilir olması gerekir.

Paranın kaynağı belgelerle takip edilemiyorsa veya kişisel ve edinilmiş mallar tamamen birbirine karışmışsa kişisel mal iddiasının ispatı güçleşir. Bu nedenle tasfiye yalnızca son tapu kaydına değil, önceki satış ve ödeme işlemlerinin tamamına göre yapılır.

Hukuki Bilgilendirme Notu: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Yeni taşınmazın kişisel veya edinilmiş mal niteliği; satış bedelinin izlenebilirliğine, ek finansman kaynaklarına, tapu kaydına ve tarafların iradesine göre değişebilir. Metin, somut olay bakımından hukuki görüş veya avukatlık hizmeti niteliğinde değildir.