Mirastan Feragat Sözleşmesi Nedir?
Mirastan feragat sözleşmesi, mirasbırakan ile gelecekte kendisine mirasçı olabilecek kişi arasında yapılan ve feragat edenin mirasçılık hakkını sona erdiren bir miras sözleşmesidir. Feragat karşılıksız yapılabileceği gibi taşınmaz, para veya başka bir karşılık sağlanarak da yapılabilir. Sözleşmenin geçerli olması için resmî vasiyetname şeklinde düzenlenmesi ve iki tanığın katılımıyla imzalanması gerekir.
İlgili Kanun Maddeleri
- TMK m. 503: Miras sözleşmesi yapma ehliyeti
- TMK m. 528: Mirastan feragat ve sonuçları
- TMK m. 529: Feragatin hükümden düşmesi
- TMK m. 530: Tereke alacaklılarının hakları
- TMK m. 545: Miras sözleşmesinin şekli
- TMK m. 546: Sözleşmenin anlaşmayla kaldırılması
Mirastan Feragat Sözleşmesi Nasıl Yapılır?
Mirastan feragat, mirasbırakan hayattayken onunla feragat eden mirasçı arasında yapılır. Mirasbırakanın ölümünden sonra yapılan mirastan vazgeçme işlemi, mirastan feragat değil mirasın reddidir.
Sözleşmenin geçerliliği için tarafların iradelerini resmî memura aynı anda açıklaması ve belgeyi resmî memur ile iki tanık önünde imzalaması gerekir.
Tarafların kendi aralarında hazırladığı sıradan yazılı belge yeterli değildir.
Karşılıklı ve Karşılıksız Feragat Nedir?
Feragat eden kişiye taşınmaz, para veya başka bir menfaat verilmesi hâlinde karşılıklı feragat söz konusudur.
Örnek
Mirasbırakan, çocuğuna sağlığında 2.000.000 TL değerinde bir daire devretmekte; çocuk da ileride doğacak miras hakkından feragat etmektedir.
Karşılıksız feragatte ise mirasçı herhangi bir karşılık almadan mirasçılık hakkından vazgeçer.
Feragat Edenin Çocukları Mirasçı Olabilir mi?
Karşılık sağlanarak yapılan feragat, sözleşmede aksi belirtilmedikçe feragat edenin altsoyu bakımından da sonuç doğurur. Bu durumda feragat edenin çocukları da onun yerine mirasçı olamaz.
Karşılıksız feragatte altsoyun durumu sözleşmenin içeriği ve genel mirasçılık hükümleri çerçevesinde ayrıca değerlendirilmelidir. Altsoyun da feragatten etkilenmesi isteniyorsa bunun sözleşmede açıkça düzenlenmesi önemlidir.
Feragat Belirli Bir Kişi Lehine Yapılabilir mi?
Evet. Feragat belirli bir mirasçı lehine yapılabilir.
Feragat belirli bir kişi lehine yapılmış ve bu kişi herhangi bir nedenle mirasçı olamamışsa feragat hükümden düşer.
Belirli bir kişi gösterilmemişse feragat, en yakın ortak kökün altsoyu lehine yapılmış sayılır. Bu kişilerin de mirasçı olamaması hâlinde feragat yine hükümden düşer.
Feragat Eden Tereke Borçlarından Sorumlu Olur mu?
Feragat eden kişi, kural olarak mirasçılık sıfatını kaybettiği için tereke borçlarından mirasçı olarak sorumlu olmaz.
Ancak miras açıldığında tereke borçları karşılamıyorsa ve borçlar diğer mirasçılar tarafından ödenmiyorsa özel bir sorumluluk doğabilir.
Feragat eden ve mirasçıları, ölümden önceki beş yıl içinde feragat karşılığında aldıkları değerlerden, mirasın açıldığı sıradaki zenginleşmeleri ölçüsünde tereke alacaklılarına karşı sorumlu olabilir.
Mirastan Feragat ile Reddi Miras Arasındaki Fark
Mirastan feragat:
- Mirasbırakan hayattayken yapılır.
- İki taraflı bir sözleşmedir.
- Resmî şekle tabidir.
- Karşılık sağlanarak yapılabilir.
Mirasın reddi ise:
- Mirasbırakanın ölümünden sonra yapılır.
- Mirasçının tek taraflı beyanıdır.
- Kural olarak üç aylık süreye tabidir.
- Sulh hukuk mahkemesine bildirilir.
Sözleşme Sonradan Kaldırılabilir mi?
Taraflar miras sözleşmesini yazılı anlaşmayla ortadan kaldırabilir. Feragat eden kişi sözleşmeden tek taraflı olarak dilediği zaman vazgeçemez.
Ehliyetsizlik, irade sakatlığı veya şekil eksikliği gibi hâllerde sözleşmenin geçerliliği ayrıca tartışılabilir.
Sık Sorulan Sorular
Kardeşler arasında mirastan feragat yapılabilir mi?
Sözleşmenin taraflarından biri mirasbırakan olmalıdır. Mirasçıların yalnızca kendi aralarında yaptıkları anlaşma, mirastan feragat sözleşmesi değildir.
Feragat yalnızca bir taşınmaz için yapılabilir mi?
Sözleşmenin kapsamı açık biçimde düzenlenmelidir. Kısmi feragatin sonuçları kullanılan ifadeye göre değerlendirilir.
Feragat eden saklı pay isteyebilir mi?
Geçerli feragat sonucunda mirasçılık sıfatı kaybedildiğinden feragat edilen kapsamda saklı pay talep edilemez.
Sonuç
Mirastan feragat sözleşmesi, gelecekteki miras hakkını miras açılmadan önce sona erdiren bağlayıcı bir işlemdir. Karşılığın niteliği, altsoyun durumu ve feragatin kimin lehine yapıldığı sözleşmede açıkça gösterilmelidir.
Hukuki Bilgilendirme Notu: Mirastan feragat sözleşmesinin sonuçları, karşılıklı olup olmamasına ve sözleşme hükümlerine göre değişebilir. Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş veya avukatlık hizmeti niteliğinde değildir.