MURİS MUVAZAASI DAVASINI KİMLER AÇABİLİR?
Muris Muvazaası Davasını Kimler Açabilir?
Muris muvazaası davasını, mirasbırakanın ölümüyle mirasçı sıfatını kazanan ve muvazaalı işlem nedeniyle miras hakkı etkilenen kişiler açabilir. Davanın dayanağı saklı pay ihlali değil, taşınmaz devrinin geçersiz olduğu iddiasıdır. Bu nedenle davacının mutlaka saklı paylı mirasçı olması gerekmez.
İlgili Kanun Maddeleri
- TMK m. 495-501: Yasal mirasçılar
- TMK m. 599: Mirasın kazanılması
- TMK m. 598: Mirasçılık belgesi
- TMK m. 640: Miras ortaklığı
- TBK m. 19: Gerçek ve ortak iradenin esas alınması
Yasal Mirasçılar Dava Açabilir mi?
Mirasbırakanın:
- Çocukları ve torunları,
- Sağ kalan eşi,
- Anne ve babası,
- Kardeşleri ve şartları varsa onların altsoyu,
- Üçüncü zümrede mirasçı olabilen kişiler,
- Evlatlığı ve evlatlığın altsoyu
somut olayda yasal mirasçıysa dava açabilir.
Ancak kişinin mirasbırakanın akrabası olması tek başına yeterli değildir. Önceki zümrede mirasçı bulunması nedeniyle kendisine miras düşmeyen kişi davacı sıfatına sahip olmayabilir.
Atanmış Mirasçı Dava Açabilir mi?
Geçerli vasiyetname veya miras sözleşmesiyle mirasçı atanan ve dava konusu işlem nedeniyle hakkı etkilenen kişinin de hukuki menfaati bulunabilir.
Belirli bir mal bırakılan vasiyet alacaklısının durumu ise mirasçıdan farklıdır. Talep hakkı, vasiyetnamenin içeriğine ve bırakılan malın dava konusu olup olmadığına göre değerlendirilmelidir.
Saklı Paylı Mirasçı Olmak Zorunlu mudur?
Hayır. Muris muvazaası davası ile tenkis davası bu bakımdan farklıdır.
Tenkis davasını yalnızca saklı payı ihlal edilen mirasçı açabilir. Muris muvazaasında ise işlem baştan itibaren geçersiz olduğu iddiasına dayanılır.
Bu nedenle kardeş gibi saklı payı bulunmayan bir mirasçı da somut olayda gerçekten mirasçıysa muris muvazaası iddiasında bulunabilir.
Mirası Reddeden Kişi Dava Açabilir mi?
Mirası geçerli şekilde reddeden kişi, mirasçı sıfatını kaybeder. Bu nedenle kendi adına miras payı talebiyle muris muvazaası davası açması kural olarak mümkün olmaz.
Reddeden kişinin payının altsoyuna veya diğer mirasçılara geçmesi hâlinde dava hakkı yeni mirasçılar tarafından değerlendirilebilir.
Mirastan Feragat Eden Kişi Dava Açabilir mi?
Geçerli mirastan feragat sözleşmesiyle mirasçılık hakkından vazgeçen kişinin, feragat kapsamındaki miras hakkına dayanarak dava açması kural olarak mümkün değildir.
Feragatin yalnızca belirli bir kısma ilişkin olması veya sözleşmenin geçerliliğinin tartışılması hâlinde durum değişebilir.
Mirasçılıktan Çıkarılan Kişinin Durumu
Geçerli biçimde mirasçılıktan çıkarılan kişi miras hakkını kaybeder. Çıkarmanın geçerliliğine itiraz edilmesi hâlinde önce mirasçılık sıfatıyla ilgili uyuşmazlık çözümlenebilir.
Çıkarılan kişinin altsoyu, şartları varsa onun yerine mirasçı olabilir ve kendi miras hakkına dayanabilir.
Bütün Mirasçıların Birlikte Dava Açması Gerekir mi?
Mirasçı, kendi miras payının ihlal edildiğini ileri sürüyorsa payına ilişkin talepte bulunabilir.
Terekenin tamamı adına sonuç doğuracak bir talep ileri sürülüyorsa miras ortaklığı ve birlikte hareket etme kuralları dikkate alınmalıdır. Diğer mirasçıların davaya katılması veya terekeye temsilci atanması gündeme gelebilir.
Mirasçılık Nasıl İspatlanır?
Davacı, mirasçı sıfatını genellikle mirasçılık belgesiyle ortaya koyar.
Mirasçılık belgesinde hata bulunduğu veya bir mirasçının gösterilmediği ileri sürülüyorsa belgenin düzeltilmesi ya da iptali ayrıca gerekebilir.
Sık Sorulan Sorular
Kardeş muris muvazaası davası açabilir mi?
Mirasbırakanın altsoyu ve kardeşten önce gelen başka mirasçıları yoksa kardeş yasal mirasçı olabilir ve dava açabilir.
Torun doğrudan dava açabilir mi?
Torunun mirasçı olup olmadığı, kendi anne veya babası olan mirasbırakanın çocuğunun durumuna göre belirlenir.
Eş tek başına dava açabilir mi?
Sağ kalan eş, kendi miras hakkına ilişkin olarak dava açabilir. Terekenin bütünüyle ilgili talep ayrıca değerlendirilir.
Sonuç
Muris muvazaası davasında temel şart, davacının ölüm tarihinde mirasçı olması ve devir nedeniyle hakkının etkilenmesidir. Saklı paylı mirasçı olma şartı bulunmamakla birlikte mirasçılık sıfatı mutlaka ortaya konulmalıdır.
Hukuki Bilgilendirme Notu
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık, mütalaa veya belirli bir uyuşmazlığa ilişkin yönlendirme niteliğinde değildir. Mevzuat ve yargı uygulamaları zaman içerisinde değişebilir. Her somut olay; evlenme tarihi, ileri sürülen butlan sebebi, tarafların iyiniyeti, dava süresi ve mevcut deliller çerçevesinde ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Yalnızca bu içeriğe dayanılarak dava veya başvuru yapılmamalı; kişisel hukuki durum için bir avukattan destek alınmalıdır.