Mirasın Reddi Nedir? Reddi Miras Süresi ve Sonuçları

Mirasın reddi, yasal veya atanmış mirasçının kendisine geçen mirası kabul etmediğini kanunda belirtilen süre ve usule uygun şekilde açıklamasıdır. Günlük kullanımda “reddi miras” olarak da adlandırılan bu işlem, özellikle mirasbırakanın borçlarının malvarlığından fazla olduğu durumlarda önem taşır. Ret beyanı, kural olarak mirasbırakanın son yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesine üç ay içinde yapılmalıdır.

İlgili Kanun Maddeleri

Mirasın reddi bakımından temel hükümler şunlardır:

• TMK m. 605: Mirası ret hakkı ve hükmen ret

• TMK m. 606: Ret süresi

• TMK m. 609: Ret beyanının şekli

• TMK m. 610: Ret hakkının düşmesi

• TMK m. 611: Mirasçılardan birinin reddinin sonucu

• TMK m. 612: En yakın mirasçıların tamamının reddi

• TMK m. 613: Altsoyun tamamının mirası reddetmesi

• TMK m. 615: Ret süresinin uzatılması

• TMK m. 617-618: Alacaklıların korunması

Mirası Kimler Reddedebilir?

TMK m. 605’e göre hem yasal mirasçılar hem de vasiyetname veya miras sözleşmesiyle atanmış mirasçılar mirası reddedebilir.

Her mirasçı ret hakkını ayrı kullanır. Bir mirasçının mirası reddetmesi, diğer mirasçıların da reddettiği anlamına gelmez.

Mirasın yalnızca borçlarının reddedilip mallarının kabul edilmesi mümkün değildir. Miras, malvarlığı ve borçlarıyla bir bütün olarak reddedilir.

Reddi Miras Süresi Ne Kadardır?

TMK m. 606’ya göre mirasın reddi için süre üç aydır.

Yasal mirasçılar bakımından bu süre, mirasçı olduklarını daha sonra öğrendiklerini ispatlamadıkları sürece mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten başlar.

Atanmış mirasçılar bakımından ise süre, mirasbırakanın ölüme bağlı tasarrufunun kendilerine resmen bildirildiği tarihten itibaren işlemeye başlar.

Örnek

Mirasbırakan 10 Ocak’ta vefat etmiş ve çocuğu ölümü aynı gün öğrenmişse, ret süresi kural olarak 10 Ocak’tan itibaren işlemeye başlar. Mirasçının borçları daha sonra öğrenmesi, tek başına üç aylık süreyi yeniden başlatmaz.

Önemli sebeplerin bulunması hâlinde sulh hâkimi, TMK m. 615 uyarınca ret süresini uzatabilir veya yeni bir süre verebilir.

Reddi Miras Nasıl Yapılır?

TMK m. 609’a göre ret beyanı, mirasbırakanın son yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesine sözlü veya yazılı olarak yapılır.

Ret beyanının:

• Kayıtsız olması,

• Şartsız olması,

• Süresi içinde yapılması

gerekir.

“Miras borçluysa reddediyorum” veya “yalnızca kredi borçlarını reddediyorum” şeklindeki koşullu beyanlar geçerli bir ret sonucu doğurmaz.

Ret beyanı sulh hâkimi tarafından özel kütüğe yazılır. Talep edilmesi hâlinde mirasçıya reddi gösteren bir belge verilir.

Mirasın Hükmen Reddi Nedir?

TMK m. 605’e göre mirasbırakanın ölüm tarihinde borçlarını ödeyemeyecek durumda olduğu açıkça belli veya resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır. Buna mirasın hükmen reddi denir.

Hükmen rette, terekenin ölüm tarihi itibarıyla borca batık olması önemlidir. Mirasçının sonradan ekonomik güçlük yaşaması veya bazı borçların daha sonra ortaya çıkması tek başına hükmen ret anlamına gelmez.

Hükmen ret konusunda uyuşmazlık çıkması hâlinde terekenin aktif ve pasif değerlerinin belirlenmesi gerekebilir.

Ret Hakkı Hangi Durumlarda Kaybedilir?

TMK m. 610’a göre üç aylık süre içinde mirası reddetmeyen mirasçı, mirası kayıtsız ve şartsız kazanmış olur.

Mirasçı ayrıca ret süresi sona ermeden:

• Tereke işlemlerine olağan yönetimin gerektirdiğinden fazla karışırsa,

• Mirasbırakanın işlerini yürütmeye devam ederse,

• Tereke mallarını gizlerse,

• Tereke mallarını kendisine mal ederse

ret hakkını kaybedebilir.

Terekenin korunmasına yönelik zorunlu işlemler yapılması ise her durumda mirasın kabul edildiği anlamına gelmez.

Mirasın Reddedilmesinin Sonuçları Nelerdir?

Yasal mirasçılardan biri mirası reddederse onun payı, miras açıldığı sırada kendisi hayatta değilmiş gibi diğer hak sahiplerine geçer.

Örnek

Mirasbırakanın iki çocuğundan biri mirası reddederse, reddeden çocuğun payı şartları varsa kendi çocuklarına geçebilir. Bu nedenle kişinin mirası reddetmesi, borçların hiçbir durumda kendi çocuklarına geçmeyeceği anlamına gelmez.

En yakın yasal mirasçıların tamamı mirası reddederse tereke, TMK m. 612 uyarınca iflas hükümlerine göre tasfiye edilir. Borçlar ödendikten sonra geriye değer kalırsa bu değer, mirası reddetmemiş olsalardı hak sahibi olacak mirasçılara verilir.

Altsoyun tamamının mirası reddetmesi hâlinde ise TMK m. 613 kapsamında miras sağ kalan eşe geçebilir.

Mirası Reddeden Kişi Borçlardan Tamamen Kurtulur mu?

Kural olarak mirası geçerli şekilde reddeden kişi, mirasçı sıfatıyla tereke borçlarından sorumlu olmaz.

Ancak TMK m. 618 uyarınca, mirasbırakanın ölümünden önceki beş yıl içinde mirasçıya yaptığı ve paylaşmada geri vermekle yükümlü olunabilecek bazı kazandırmalar bakımından tereke alacaklılarına karşı sınırlı sorumluluk doğabilir.

Sık Sorulan Sorular

Reddi miras noterden yapılabilir mi?

Ret beyanı sulh hukuk mahkemesine yapılmalıdır. Noterde düzenlenen bir beyan tek başına kanundaki başvuru usulünün yerine geçmez.

Reddi mirastan vazgeçilebilir mi?

Ret beyanı sonuç doğurduktan sonra kural olarak tek taraflı biçimde geri alınamaz.

Mirası reddeden kişinin çocukları mirasçı olur mu?

Yasal mirasçı, mirasbırakandan önce ölmüş gibi değerlendirildiği için onun altsoyu mirasçı hâline gelebilir. Çocukların durumu ayrıca değerlendirilmelidir.

Sonuç

Mirasın reddi, süreye ve şekle bağlı bir işlemdir. Mirasbırakanın borçlarının araştırılması, üç aylık sürenin başlangıcının doğru belirlenmesi ve reddin sonraki mirasçılar üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi gerekir. Özellikle borca batık tereke ve küçük yaştaki altsoy bulunan durumlarda ret beyanından önce bütün sonuçlar birlikte ele alınmalıdır.

İlgili Miras Hukuku Makaleleri

• Mirasın Hükmen Reddi: Borca Batık Tereke ve İspat

• Reddi Miras Yapanın Çocuğuna Borç Geçer mi?

• Bütün Mirasçılar Mirası Reddederse Ne Olur?

• Reddi Miras Süresi Kaçırılırsa Ne Yapılabilir?

Hukuki Bilgilendirme Notu: Mirasın reddinin sonuçları, mirasçıların sayısına, altsoyun bulunmasına ve terekenin borç durumuna göre değişebilir. Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş veya avukatlık hizmeti niteliğinde değildir.