Resmî Vasiyetname Nasıl Düzenlenir?

Resmî vasiyetname, mirasbırakanın son arzularının yetkili bir resmî memur tarafından ve iki tanığın katılımıyla düzenlendiği ölüme bağlı tasarruftur. Noterde vasiyetname yapılması mümkündür; ancak yalnızca noter huzurunda beyanda bulunulması yeterli değildir. Türk Medeni Kanunu’nda öngörülen okuma, imzalama, tarih koyma ve tanıkların katılımına ilişkin şekil şartlarının tamamlanması gerekir.

İlgili Kanun Maddeleri

Resmî vasiyetname bakımından temel düzenlemeler şunlardır:

• TMK m. 502: Vasiyetname yapma ehliyeti

• TMK m. 532: Resmî vasiyetnamenin düzenlenmesi

• TMK m. 533: Vasiyetnamenin hazırlanması

• TMK m. 534: Tanıkların katılması

• TMK m. 535: Mirasbırakanın okuyamaması veya imzalayamaması

• TMK m. 536: Düzenlemeye katılma yasağı

• TMK m. 537: Vasiyetnamenin aslının saklanması

• TMK m. 557: Vasiyetnamenin iptal sebepleri

Resmî Vasiyetnameyi Kim Düzenleyebilir?

TMK m. 532’ye göre resmî vasiyetname, iki tanığın katılmasıyla resmî memur tarafından düzenlenir. Resmî memur;

• Sulh hâkimi,

• Noter,

• Kanunla kendisine bu yetki verilmiş diğer bir görevli

olabilir.

Uygulamada resmî vasiyetnameler çoğunlukla noter aracılığıyla düzenlenir. Ancak vasiyetnamenin resmî olması yalnızca noter tarafından hazırlanmasına değil, kanundaki bütün şekil şartlarının yerine getirilmesine bağlıdır.

Resmî Vasiyetname Düzenleme Aşamaları

1. Son arzuların resmî memura bildirilmesi

Mirasbırakan, ölümünden sonra malvarlığının nasıl değerlendirileceğine ilişkin iradesini resmî memura açıklar.

Örneğin kişi;

• Bir kişiyi mirasçı atayabilir,

• Belirli bir taşınmazı bir yakınına bırakabilir,

• Bir derneğe belirli miktarda para verilmesini isteyebilir,

• Vasiyeti yerine getirme görevlisi atayabilir.

Bırakılacak malların ve hak sahiplerinin açık şekilde belirtilmesi, ileride çıkabilecek yorum uyuşmazlıklarını azaltır.

2. Metnin hazırlanması

Resmî memur, mirasbırakanın bildirdiği iradeyi yazar veya yazdırır. Hazırlanan belge, incelemesi için mirasbırakana verilir.

3. Vasiyetnamenin okunması ve imzalanması

Mirasbırakan vasiyetnameyi okur ve imzalar. Ardından resmî memur belgeye tarih koyarak vasiyetnameyi imzalar.

Tarih, vasiyetname yapma ehliyetinin ve birden fazla vasiyetname bulunması hâlinde hangi tasarrufun daha sonra yapıldığının belirlenmesi bakımından önemlidir.

4. Tanıkların katılması

Mirasbırakan, tarih ve imza işlemleri tamamlandıktan hemen sonra iki tanığın huzurunda belgenin son arzularını içerdiğini açıklar.

Tanıklar da bu açıklamanın kendi önlerinde yapıldığını ve mirasbırakanı vasiyetname yapmaya ehil gördüklerini belgeye yazarak veya yazdırarak imzalar. Tanıkların vasiyetnamenin içeriğini bilmeleri zorunlu değildir.

Vasiyetnameyi Okuyamayan veya İmzalayamayan Kişi Ne Yapabilir?

Mirasbırakan vasiyetnameyi okuyamıyor veya imzalayamıyorsa resmî vasiyetname yine düzenlenebilir. Bu durumda TMK m. 535’teki özel usul uygulanır.

Resmî memur vasiyetnameyi iki tanığın önünde mirasbırakana okur. Mirasbırakan, belgenin son arzularını içerdiğini tanıkların önünde açıklar. Tanıklar da belgenin kendi önlerinde okunduğunu, mirasbırakanın açıklamada bulunduğunu ve onu tasarrufa ehil gördüklerini belirterek vasiyetnameyi imzalar.

Kimler Tanık veya Resmî Memur Olamaz?

TMK m. 536 uyarınca özellikle şu kişiler resmî vasiyetnamenin düzenlenmesine memur veya tanık olarak katılamaz:

• Fiil ehliyeti bulunmayanlar,

• Ceza mahkemesi kararıyla kamu hizmetinden yasaklananlar,

• Okuryazar olmayanlar,

• Mirasbırakanın eşi,

• Mirasbırakanın üstsoy ve altsoy kan hısımları,

• Mirasbırakanın kardeşleri,

• Bu kişilerin eşleri.

Ayrıca düzenlemeye katılan memura, tanıklara ve kanunda sayılan yakınlarına aynı vasiyetnameyle kazandırmada bulunulamaz. Tanık seçiminde bu yasaklara uyulmaması, vasiyetnamenin veya yapılan kazandırmanın iptal edilmesi sonucunu doğurabilir.

Vasiyetnamenin Aslı Nerede Saklanır?

TMK m. 537’ye göre resmî vasiyetnameyi düzenleyen memur, belgenin aslını saklamakla yükümlüdür. Bu düzenleme, vasiyetnamenin kaybolması, değiştirilmesi veya ölümden sonra bulunamaması riskini azaltır.

Noterde Yapılan Vasiyetname İptal Edilebilir mi?

Resmî vasiyetname güçlü bir şekli güvence sağlar; ancak hiçbir şekilde iptal edilemeyeceği anlamına gelmez. Vasiyetname;

• Mirasbırakanın ehliyetsiz olması,

• Yanılma, aldatma, korkutma veya zorlama,

• Hukuka ya da ahlaka aykırı içerik,

• Kanundaki şekil şartlarına uyulmaması

nedenleriyle iptal davasına konu olabilir.

Saklı payın ihlal edilmesi ise vasiyetnameyi doğrudan geçersiz kılmaz. Bu durumda tenkis talebi gündeme gelebilir.

Sık Sorulan Sorular

Noterde vasiyetname için iki tanık gerekir mi?

Evet. Resmî vasiyetname iki uygun tanığın katılımıyla düzenlenir.

Tanıkların vasiyetnamenin içeriğini bilmesi gerekir mi?

Hayır. Tanıkların vasiyetnamenin içeriğini bilmeleri zorunlu değildir.

Resmî vasiyetname değiştirilebilir mi?

Evet. Mirasbırakan hayattayken yeni bir vasiyetname düzenleyebilir veya önceki tasarrufundan kanundaki yöntemlerle dönebilir.

Sonuç

Resmî vasiyetname, yetkili memur ve iki tanığın katılımıyla sıkı şekil şartlarına bağlı olarak düzenlenir. Mirasbırakanın iradesinin açık yazılması, uygun tanıkların seçilmesi ve bütün imza ile açıklama aşamalarının eksiksiz tamamlanması gerekir.

 

Hukuki Bilgilendirme Notu: Resmî vasiyetnamenin geçerliliği, düzenleme aşamalarına ve somut olayın şartlarına göre değerlendirilir. Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş veya avukatlık hizmeti niteliğinde değildir.