Sağ Kalan Eşin Anne, Baba veya Kardeşlerle Birlikte Miras Payı

Mirasbırakanın çocuğu veya torunu bulunmuyorsa sağ kalan eş, anne ve baba zümresiyle birlikte mirasçı olur. Bu durumda sağ kalan eş net terekenin yarısını alır. Kalan yarı, mirasbırakanın anne ve babası arasında eşit paylaşılır. Anne veya babadan biri daha önce ölmüşse ona düşecek pay, mirasbırakanın kardeşlerine ya da şartları varsa kardeşlerin çocuklarına geçer.

İlgili Kanun Maddeleri

Bu konudaki temel düzenlemeler şunlardır:

• TMK m. 496: Anne, baba ve bunların altsoyunun mirasçılığı

• TMK m. 499: Sağ kalan eşin anne-baba zümresiyle birlikte miras payı

• TMK m. 506: Sağ kalan eş ile anne ve babanın saklı payları

• TMK m. 580: Mirasçı olabilmek için mirasın açıldığı anda sağ olma şartı

• TMK m. 640: Birden fazla mirasçı bulunması hâlinde miras ortaklığı

Sağ Kalan Eş ile Anne ve Babanın Payı Ne Kadardır?

TMK m. 499 uyarınca sağ kalan eş, anne ve baba zümresiyle birlikte mirasçı olduğunda mirasın yarısını alır. Kalan yarı anne ve baba arasında eşit paylaşılır.

Örnek

Net tereke 1.200.000 TL; mirasçılar sağ kalan eş, anne ve baba olsun:

• Sağ kalan eş: 600.000 TL

• Anne: 300.000 TL

• Baba: 300.000 TL

Bu paylaşımın uygulanabilmesi için mirasbırakanın çocuğu, torunu veya daha alt dereceden altsoyunun bulunmaması gerekir. Altsoy varsa anne, baba ve kardeşler yasal mirasçı olamaz.

Anne veya Babadan Biri Önceden Ölmüşse Ne Olur?

Anne veya babadan biri mirasbırakandan önce ölmüşse ona düşecek pay kendi altsoyuna geçer. Bu kişiler genellikle mirasbırakanın kardeşleridir.

Örnek

Net tereke 1.200.000 TL; sağ kalan eş ve anne hayattadır. Baba daha önce ölmüş ve iki çocuk bırakmıştır:

• Sağ kalan eş: 600.000 TL

• Anne: 300.000 TL

• Birinci kardeş: 150.000 TL

• İkinci kardeş: 150.000 TL

Kardeşler, babaya düşecek 300.000 TL’lik payı eşit olarak paylaşır.

Önceden ölen kardeşin çocukları bulunuyorsa kardeşe düşecek pay, şartları varsa mirasbırakanın yeğenlerine geçebilir.

Anne ve Babanın İkisi de Ölmüşse Kardeşler Ne Kadar Alır?

Anne ve babanın ikisi de mirasbırakandan önce ölmüşse, sağ kalan eş yine mirasın yarısını alır. Kalan yarı anne ve baba kolları arasında paylaştırılır.

Tam kardeşler hem anne hem baba kolundan; anne bir kardeşler yalnızca anne kolundan, baba bir kardeşler ise yalnızca baba kolundan mirasa katılır.

Örnek

Net tereke 1.200.000 TL; sağ kalan eş, bir tam kardeş, bir anne bir kardeş ve bir baba bir kardeş bulunmaktadır:

• Sağ kalan eş: 600.000 TL

• Tam kardeş: 300.000 TL

• Anne bir kardeş: 150.000 TL

• Baba bir kardeş: 150.000 TL

Tam kardeş hem anne hem baba kolundan pay aldığı için yarım kan kardeşlerden daha fazla miras almıştır.

Bir Tarafta Hiç Mirasçı Yoksa Ne Olur?

Anne veya baba taraflarından birinde hiçbir mirasçı bulunmuyorsa, sağ kalan eşin yarım payı ayrıldıktan sonra ikinci zümreye kalan bölümün tamamı diğer taraftaki mirasçılara geçer.

Örneğin anne tarafında anne, kardeş veya yeğen bulunmuyor; baba tarafında ise bir kardeş bulunuyorsa net terekenin yarısı sağ kalan eşe, kalan yarısı baba tarafındaki kardeşe kalabilir.

Mal Rejimi Tasfiyesi Miras Hesabından Önce mi Yapılır?

Evet. Sağ kalan eşin mal rejiminden doğan alacağı ile miras payı birbirinden farklıdır.

Eşlerden birinin ölümüyle önce mal rejimi sona erer. Edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanıyorsa sağ kalan eşin katılma alacağı belirlenir. Bu alacak ve tereke borçları ayrıldıktan sonra kalan net tereke üzerinden miras payları hesaplanır.

Bu nedenle sağ kalan eş hem mal rejimi tasfiyesinden doğan bir alacağa hem de net terekenin yarısı oranında miras payına sahip olabilir.

Kardeşlerin Saklı Payı Var mıdır?

Kardeşlerin saklı payı bulunmaz. Mirasbırakan, gerekli şekil şartlarına uyarak kardeşlerine düşebilecek miras üzerinde vasiyetname veya miras sözleşmesiyle tasarrufta bulunabilir.

Anne ve babadan her birinin saklı payı, yasal miras payının dörtte biridir. Sağ kalan eşin anne-baba zümresiyle birlikte mirasçı olduğu durumda ise yasal miras payının tamamı saklı paydır.

Sık Sorulan Sorular

Eş hayattayken kardeşlere miras kalır mı?

Evet. Mirasbırakanın altsoyu yoksa ve anne veya babadan biri daha önce ölmüşse kardeşler, sağ kalan eşle birlikte mirasçı olabilir.

Sağ kalan eş bütün mirası alabilir mi?

Altsoy, anne-baba zümresi ve mirasçılığa katılabilecek üçüncü zümre mirasçıları bulunmuyorsa mirasın tamamı sağ kalan eşe kalabilir.

Üvey kardeş mirasçı olur mu?

Yalnızca evlilik nedeniyle oluşan üvey kardeşlik yasal mirasçılık sağlamaz. Anne veya baba ortaklığı bulunan yarım kan kardeşler ise ilgili miras kolundan pay alabilir.

Sonuç

Sağ kalan eş, anne, baba veya kardeşlerle birlikte mirasçı olduğunda net terekenin yarısını alır. Kalan yarı anne ve baba kollarına göre paylaşılır. Kardeşlerin payı belirlenirken tam veya yarım kan kardeşlik, önceden ölen kardeşler ve yeğenlerin varlığı birlikte değerlendirilmelidir.

 

Hukuki Bilgilendirme Notu: Sağ kalan eş, anne, baba ve kardeşlerin miras payları; aile kollarına, soybağına ve terekenin kapsamına göre değişebilir. Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş veya avukatlık hizmeti niteliğinde değildir.