Sağ Kalan Eşin Çocuklarla Birlikte Miras Payı
Mirasbırakanın sağ kalan eşi ve çocukları birlikte mirasçı olduğunda eş, net terekenin dörtte birini alır. Kalan dörtte üçlük bölüm ise çocuklar arasında eşit olarak paylaşılır. Çocukların ilk veya sonraki evlilikten doğması, yaşları, cinsiyetleri ya da ekonomik durumları miras oranlarını değiştirmez.
İlgili Kanun Maddeleri
Sağ kalan eş ile çocukların mirasçılığı bakımından başlıca hükümler şunlardır:
-
TMK m. 495: Çocukların ve diğer altsoyun mirasçılığı
-
TMK m. 499: Sağ kalan eşin altsoyla birlikte miras payı
-
TMK m. 506: Eşin ve çocukların saklı payları
-
TMK m. 599: Mirasın ölümle birlikte kazanılması
-
TMK m. 611: Mirasçılardan birinin mirası reddetmesinin sonucu
-
TMK m. 640: Birden fazla mirasçı bulunması hâlinde miras ortaklığı
Eş ve Çocukların Miras Payı Nasıl Hesaplanır?
TMK m. 499’a göre sağ kalan eş, mirasbırakanın altsoyu ile birlikte mirasçı olduğunda mirasın dörtte birini alır. Çocuklara kalan toplam pay ise mirasın dörtte üçüdür.
Çocukların toplam payı, çocuk sayısına göre eşit şekilde bölünür.
İki çocuk bulunması hâlinde
Net tereke 1.600.000 TL; mirasçılar sağ kalan eş ve iki çocuk olsun:
-
Sağ kalan eş: 400.000 TL
-
Birinci çocuk: 600.000 TL
-
İkinci çocuk: 600.000 TL
Üç çocuk bulunması hâlinde
Net tereke 2.400.000 TL; mirasçılar sağ kalan eş ve üç çocuk olsun:
-
Sağ kalan eş: 600.000 TL
-
Her bir çocuk: 600.000 TL
Çocuk sayısı arttıkça sağ kalan eşin dörtte birlik oranı değişmez. Çocuklara ait dörtte üçlük bölüm kendi aralarında eşit paylaşılır.
Farklı Evliliklerden Doğan Çocukların Payı Değişir mi?
Hayır. Mirasbırakanın önceki evliliğinden doğan çocukları ile son evliliğinden doğan çocukları aynı miras hakkına sahiptir.
Örneğin mirasbırakanın ilk evliliğinden iki, sağ kalan eşle yaptığı evlilikten bir çocuğu bulunuyorsa bütün çocuklar kalan dörtte üçlük mirası eşit şekilde paylaşır.
Ancak sağ kalan eşin önceki ilişkisinden doğan ve mirasbırakanla soybağı bulunmayan üvey çocuk, mirasbırakanın yasal mirasçısı değildir. Üvey çocuğun mirasçı olabilmesi için evlat edinilmiş veya ölüme bağlı tasarrufla hak sahibi yapılmış olması gerekir.
Çocuklardan Biri Önceden Ölmüşse Payı Kime Kalır?
Mirasbırakanın çocuklarından biri kendisinden önce ölmüşse, o çocuğun payı kendi altsoyuna geçer.
Örnek
Mirasbırakanın sağ kalan eşi ile Ayşe ve Mehmet isimli iki çocuğu vardır. Mehmet mirasbırakandan önce ölmüş ve iki çocuk bırakmıştır.
Net tereke 1.600.000 TL ise:
-
Sağ kalan eş: 400.000 TL
-
Ayşe: 600.000 TL
-
Mehmet’in birinci çocuğu: 300.000 TL
-
Mehmet’in ikinci çocuğu: 300.000 TL
Torunlar, babaları Mehmet’e düşecek payı kendi aralarında paylaşır.
Bir Çocuk Mirası Reddederse Ne Olur?
Çocuklardan biri mirası reddederse, mirasbırakandan önce ölmüş gibi değerlendirilir. Reddeden çocuğun altsoyu varsa onun payı çocuklarına geçebilir.
Bu nedenle bir çocuğun reddi, payının her durumda kardeşlerine geçeceği anlamına gelmez. Reddeden mirasçının çocuklarının bulunup bulunmadığı ayrıca incelenmelidir.
Mal Rejimi Tasfiyesi Miras Payını Etkiler mi?
Sağ kalan eşin mal rejiminden doğan alacağı ile miras payı farklı haklardır. Eşlerden birinin ölümüyle önce aralarındaki mal rejimi sona erer.
Edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanıyorsa sağ kalan eşin katılma alacağı belirlenir. Bu alacak ayrıldıktan ve tereke borçları düşüldükten sonra kalan net değer üzerinden miras payları hesaplanır.
Dolayısıyla sağ kalan eş, somut olayın şartlarına göre:
-
Mal rejimi tasfiyesinden doğan alacağını,
-
Net terekenin dörtte biri oranındaki miras payını
ayrı ayrı talep edebilir.
Eş ve Çocukların Saklı Payı Var mıdır?
Evet. Sağ kalan eş ve çocuklar saklı paylı mirasçıdır.
Sağ kalan eş altsoyla birlikte mirasçı olduğunda, dörtte birlik yasal miras payının tamamı saklı paydır. Çocukların saklı payı ise kendilerine düşen yasal miras payının yarısıdır.
Mirasbırakanın vasiyetname veya tenkise tabi kazandırmalarla bu oranları ihlal etmesi hâlinde tenkis talebi gündeme gelebilir.
Sık Sorulan Sorular
Eş çocuklardan daha fazla miras alır mı?
Miras oranları malın değerine göre değil, kanundaki paylara göre belirlenir. Eş dörtte bir, çocuklar toplam dörtte üç pay alır.
İkinci eş çocuklarla birlikte ne kadar miras alır?
İkinci eş de diğer eşler gibi mirasın dörtte birini alır. İlk evlilikten ve sonraki evlilikten doğan çocuklar kalan payı eşit paylaşır.
Eş miras kalan evin dörtte birine mi sahip olur?
Paylaşmaya kadar eşin hakkı yalnızca belirli bir mala değil, terekenin tamamına yöneliktir. Evin kime kalacağı paylaşma sırasında belirlenir.
Sonuç
Sağ kalan eş çocuklarla birlikte mirasçı olduğunda net terekenin dörtte birini alır. Çocuklar kalan dörtte üçlük kısmı eşit paylaşır. Ancak kesin hak miktarı belirlenirken önce mal rejiminin tasfiyesi, tereke borçları, önceden ölen çocuklar, torunlar ve varsa ölüme bağlı tasarruflar değerlendirilmelidir.
Hukuki Bilgilendirme Notu: Sağ kalan eş ile çocukların miras payları, terekenin kapsamına, mal rejimine ve aile yapısına göre değişebilir. Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş veya avukatlık hizmeti niteliğinde değildir.