Uzaklaştırma Kararına Nasıl İtiraz Edilir?

6284 sayılı Kanun kapsamında verilen uzaklaştırma, yaklaşmama, iletişim araçlarıyla rahatsız etmeme ve benzeri tedbir kararlarına karşı tefhim veya tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde itiraz edilebilir. İtiraz, karardan doğrudan etkilenen ilgili kişi tarafından aile mahkemesine sunulur.

İtiraz başvurusunun yapılması tedbir kararının uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz. Karar kaldırılıncaya veya değiştirilinceye kadar yürürlükte kalır ve karar hükümlerine uyulması gerekir. İtirazı inceleyen merci; tedbirin kaldırılmasına, değiştirilmesine, aynen devamına veya itirazın reddine karar verebilir.

Uzaklaştırma Kararına Kimler İtiraz Edebilir?

Kanunda itiraz hakkı “ilgililer” bakımından tanınmıştır. Bu kapsamda;

• Hakkında uzaklaştırma veya yaklaşmama kararı verilen kişi,
• Tedbir talebi reddedilen korunan kişi,
• Talep ettiği korumanın yetersiz olduğunu düşünen şiddet mağduru,
• Kararın kapsamından doğrudan etkilenen diğer ilgili kişiler

itiraz yoluna başvurabilir.

Hakkında tedbir kararı verilen kişi kararın tamamen kaldırılmasını isteyebileceği gibi yalnızca belirli hükümlerin daraltılmasını veya değiştirilmesini de talep edebilir. Korunan kişi ise tedbir talebinin reddedilmesine, sürenin kısa belirlenmesine veya talep ettiği bazı önlemlere hükmedilmemesine karşı itiraz edebilir.

İtiraz Süresi Ne Kadardır?

Uzaklaştırma kararına itiraz süresi iki haftadır. Süre, karar ilgilinin yüzüne karşı açıklanmışsa tefhim; karar sonradan bildirilmişse usulüne uygun tebliğ tarihinden itibaren işlemeye başlar.

Kararın verildiği tarih ile ilgilisine tebliğ edildiği tarih aynı olmayabilir. Bu nedenle süre hesabında;

• Tebligat mazbatası,
• Elektronik tebligat kaydı,
• Kolluk tarafından düzenlenen tebliğ tutanağı,
• Duruşma veya tefhim tutanağı

kontrol edilmelidir.

Tatil günleri süre hesabına dâhildir. Sürenin son günü resmî tatile veya hafta sonuna rastlarsa süre takip eden ilk iş günü sona erer.

Karar Tebliğ Edilmemişse Uygulanır mı?

Tedbir kararının hakkında karar verilen kişiye henüz tebliğ edilmemiş olması, kararın uygulanmasını engellemez. Tedbir kararları verildikleri andan itibaren geçerlidir ve ilgili kolluk veya kurum tarafından yerine getirilebilir.

Bununla birlikte tedbir kararının ihlali nedeniyle zorlama hapsi uygulanabilmesi için kararın ve karara aykırılığın zorlama hapsine yol açabileceğine ilişkin ihtarın usulüne uygun şekilde tefhim veya tebliğ edilmiş olması gerekir.

Bu nedenle “karar bana tebliğ edilmedi” düşüncesiyle tedbire aykırı davranılmamalıdır. Kararın kapsamı öğrenilir öğrenilmez hükümlerine uyulmalı, itiraz hakkı ayrıca kullanılmalıdır.

İtiraz Hangi Mahkemeye Yapılır?

Hâkim tarafından verilen uzaklaştırma ve diğer tedbir kararlarına ilişkin itiraz dilekçesi, uygulamada kararı veren aile mahkemesine sunulur. Dosya, itirazı inceleyecek yetkili mahkemeye gönderilir.

Aynı yerde birden fazla aile mahkemesi bulunuyorsa dosya, numara bakımından kararı veren mahkemeyi izleyen aile mahkemesine gönderilir. Son numaralı aile mahkemesinin kararına karşı itirazı birinci aile mahkemesi inceler.

Bulunulan yerde yalnızca bir aile mahkemesi varsa itiraz asliye hukuk mahkemesine; aile mahkemesi hâkimiyle asliye hukuk mahkemesi hâkimi aynı kişiyse en yakın asliye hukuk mahkemesine gönderilir.

Mülki amir tarafından verilen koruyucu tedbir kararlarına karşı yapılan itiraz ise aile mahkemesi tarafından incelenir. Aile mahkemesi mülki amirin kararını kaldırabilir, değiştirebilir veya aynen devam ettirebilir.

İtiraz Dilekçesinde Neler Bulunmalıdır?

İtiraz dilekçesi yalnızca “kararı kabul etmiyorum” şeklinde genel bir açıklamayla sınırlı bırakılmamalıdır. Dilekçede özellikle şu hususlar bulunmalıdır:

• Kararı veren mahkeme veya merci,
• Dosya ve karar numarası,
• Kararın tebliğ veya tefhim tarihi,
• İtiraz edilen tedbirler,
• Kararın neden hukuka veya somut olaya uygun olmadığı,
• Kaldırılması ya da değiştirilmesi istenen hükümler,
• İtirazı destekleyen belgeler,
• Açık ve uygulanabilir talep sonucu.

Örneğin yalnızca konuttan uzaklaştırma tedbirine değil, iş yerine yaklaşmama, iletişim kurmama, çocuklara yaklaşmama veya silah teslimi gibi karardaki her bir yükümlülüğe ayrı ayrı itiraz edilebilir.

Kararın tamamen kaldırılması yerine yaklaşma mesafesinin yeniden belirlenmesi, ortak iş yerindeki çalışma düzenine uygun bir sınır getirilmesi veya çocukla kişisel ilişkinin uzman eşliğinde sürdürülmesi de talep edilebilir.

Hangi Gerekçelerle İtiraz Edilebilir?

İtirazın dayanağı somut olayın özelliklerine göre değişir. İleri sürülebilecek başlıca hususlar şunlardır:

• Kararın yanlış kişi hakkında verilmiş olması,
• Başvuruda anlatılan olayların gerçeği yansıtmaması,
• Şiddet veya şiddet tehlikesini gösteren olguların bulunmaması,
• Kararın kapsamının olayla orantısız olması,
• Tedbir süresinin gerekenden uzun belirlenmesi,
• Aynı iş yerinde çalışma gibi özel koşulların dikkate alınmaması,
• Çocukla kişisel ilişki konusunda mevcut mahkeme kararının değerlendirilmemesi,
• Kararın uygulanmasının üçüncü kişilerin haklarını gereksiz biçimde etkilemesi,
• Kararın yeterli gerekçe içermemesi,
• Şiddet tehlikesinin sonradan ortadan kalkması.

Koruyucu tedbir kararları bakımından şiddetin gerçekleştiğini gösteren kesin delil veya belge aranmaz. Bununla birlikte kişi haklarını sınırlayan önleyici tedbirlerde şiddet ya da şiddet tehlikesini gösteren olguların ve tarafların temel hakları arasında ölçülü bir dengenin bulunması gerekir. Bu nedenle yalnızca “dosyada kesin delil yoktur” demek yerine kararın hangi somut nedenle gereksiz veya ölçüsüz olduğu açıklanmalıdır.

İtirazda Hangi Belgeler Sunulabilir?

İtirazın niteliğine göre şu belgeler kullanılabilir:

• Mesaj ve arama kayıtları,
• Konum, seyahat veya çalışma belgeleri,
• Kamera görüntüleri,
• Tanık bilgileri,
• Sağlık raporları,
• Kolluk tutanakları,
• Tarafların farklı yerde bulunduğunu gösteren kayıtlar,
• Çocukla kişisel ilişki kararları,
• İş yeri ve çalışma düzenine ilişkin belgeler,
• Önceki mahkeme ve soruşturma dosyaları.

Belgelerin yalnızca dosyaya eklenmesi yeterli değildir. Her belgenin hangi iddiayı desteklediği dilekçede açıklanmalıdır.

Korunan kişinin tedbir talebinin reddine veya eksik tedbire itiraz etmesi hâlinde ise devam eden tehditler, takip davranışları, önceki ihlaller ve korunma ihtiyacını gösteren güncel olaylar tarih sırasıyla belirtilmelidir.

İtiraz Duruşmalı mı İncelenir?

İtiraz kural olarak dosya üzerinden ve duruşma yapılmaksızın incelenir. Ancak hâkim gerekli görürse tarafları veya ilgilileri dinleyebilir.

İtiraz hakkında bir hafta içinde karar verilmesi öngörülmüştür. İtiraz mercii tarafından verilen karar kesindir.

Duruşma talep edilmesi hâkimin mutlaka duruşma açmasını gerektirmez. Bu nedenle bütün itiraz nedenleri ile delillerin dilekçede eksiksiz ve anlaşılır şekilde sunulması önemlidir.

İtiraz Tedbir Kararını Durdurur mu?

Hayır. İtiraz başvurusu uzaklaştırma kararının uygulanmasını durdurmaz. İtiraz mercii tedbiri kaldırıncaya kadar karar bütün sonuçlarıyla yürürlükte kalır.

Bu süreçte;

• Korunan kişiye yaklaşılmamalı,
• Yasaklanan iletişim araçları kullanılmamalı,
• Ortak konuta girilmemeli,
• Kararda gösterilen iş yeri, okul ve diğer alanlara yaklaşılmamalı,
• Çocukla ilişki yalnızca kararın izin verdiği biçimde kurulmalıdır.

İtiraz sonucunda karar kaldırılmış olsa bile kaldırma tarihine kadar gerçekleşen ihlaller değerlendirmeye alınabilir. Usulüne uygun tebliğ ve ihtar koşulları oluşmuşsa bu ihlaller zorlama hapsine konu olabilir.

İtiraz Sonucunda Hangi Kararlar Verilebilir?

İtiraz mercii;

• İtirazı reddederek kararı aynen sürdürebilir,
• Tedbir kararını tamamen kaldırabilir,
• Tedbirlerin yalnızca bir bölümünü kaldırabilir,
• Tedbirin süresini veya kapsamını değiştirebilir,
• Mevcut tedbir yerine daha uygun başka bir tedbir belirleyebilir.

Örneğin yaklaşmama kararı aynen korunurken çocuklara ilişkin hüküm uzman eşliğinde kişisel ilişki kurulacak şekilde değiştirilebilir. Aynı iş yerinde çalışan taraflar bakımından çalışma özgürlüğü ile korunan kişinin güvenliği arasında daha uygulanabilir bir sınır kurulabilir.

Uzaklaştırma Kararı İçin Harç Ödenir mi?

6284 sayılı Kanun kapsamındaki başvurular ve verilen kararların uygulanması için yapılan işlemlerden yargılama gideri, harç, posta gideri veya benzeri bir ücret alınmaz. Bu muafiyet itiraz başvurusu bakımından da geçerlidir.

Zorlama Hapsi Kararına da İtiraz Edilebilir mi?

Tedbir kararının ihlali nedeniyle verilen zorlama hapsi kararına karşı da tefhim veya tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde itiraz edilebilir. Bu itiraz da hâkim tarafından verilen tedbir kararlarındaki merci düzenine göre incelenir.

Zorlama hapsine itiraz ile uzaklaştırma kararına itiraz farklıdır. Birinde tedbirin kendisi, diğerinde ise tedbire aykırılık nedeniyle verilen yaptırım tartışılır. Somut olayda her iki karar da mevcutsa bunlara yönelik itiraz nedenleri ayrı ayrı açıklanmalıdır.

 

Hukuki Bilgilendirme Notu: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İtiraz süresi ve başvuru yöntemi; kararın hangi merci tarafından verildiğine, tefhim veya tebliğ tarihine ve kararın kapsamına göre değerlendirilmelidir. Tedbir kararı kaldırılıncaya kadar yürürlükte olduğundan karar hükümlerine uyulması zorunludur. Acil tehlike hâlinde en yakın kolluk birimine veya 112 Acil Çağrı Merkezine başvurulmalıdır.