Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisi Kimdir?
Vasiyeti yerine getirme görevlisi, mirasbırakanın vasiyetnamesinde yer alan son arzuların uygulanmasını sağlamak üzere atadığı kişidir. Bu görevli terekenin mallarını, haklarını ve borçlarını belirleyebilir; terekeyi yönetebilir, borçları ödeyebilir, vasiyetleri yerine getirebilir ve paylaşma planı hazırlayabilir. Atama yalnızca vasiyetnameyle yapılabilir.
İlgili Kanun Maddeleri
- TMK m. 550: Atanma, ehliyet, görevin kabulü ve ücret
- TMK m. 551: Birden fazla görevlinin atanması
- TMK m. 552-553: Görev ve yetkiler
- TMK m. 554: Görevin sona ermesi
- TMK m. 555: Sulh hâkiminin denetimi
- TMK m. 556: Görevlinin sorumluluğu
Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisi Nasıl Atanır?
Mirasbırakan, vasiyetnameyle bir veya birden fazla vasiyeti yerine getirme görevlisi atayabilir. Atanacak kişinin mirasçı olması zorunlu değildir.
Görevlinin göreve başladığı sırada fiil ehliyetine sahip olması gerekir. Sulh hâkimi görevi ilgili kişiye bildirir. Görevli, bildirim tarihinden itibaren 15 gün içinde görevi kabul etmediğini bildirmezse görevi kabul etmiş sayılır.
Görevli hizmeti karşılığında uygun bir ücret isteyebilir.
Birden Fazla Görevli Atanabilir mi?
Evet. Mirasbırakan birden fazla görevli atayabilir. Vasiyetnameden veya işin niteliğinden aksi anlaşılmadıkça görevliler birlikte hareket eder.
Görevlilerden biri görevi kabul etmez, görev yapamaz veya görevi sona ererse diğerleri çalışmaya devam eder. Acele durumlarda görevlilerden her biri gerekli işlemleri tek başına yapabilir.
Görev ve Yetkileri Nelerdir?
Mirasbırakan görevlinin yetkilerini sınırlandırmamışsa görevli son arzuların yerine getirilmesi için gerekli işlemleri yapabilir.
Başlıca görevleri şunlardır:
- Tereke malları, hakları ve borçlarının listesini hazırlamak
- Terekeyi yönetmek
- Tereke alacaklarını tahsil etmek
- Tereke borçlarını ödemek
- Vasiyet edilen malları hak sahiplerine vermek
- Mirasın paylaşılması için plan hazırlamak
- Terekeyle ilgili dava ve takiplerde miras ortaklığını temsil etmek
- Açılan dava ve takipleri mirasçılara bildirmek
Örnek
Mirasbırakan, dairesinin satılarak gelirinin yarısının çocuklarına, yarısının bir vakfa verilmesini istemişse görevli satış ve ödeme işlemlerini vasiyetname ile kanuni yetkileri çerçevesinde yürütür.
Tereke Mallarını Satabilir mi?
Görevlinin terekeye ait malları satması veya bunlar üzerinde sınırlı ayni hak kurması, kural olarak sulh hâkiminin iznine bağlıdır.
Hâkim imkân varsa mirasçıları dinledikten sonra karar verir. Ancak terekenin olağan giderlerini karşılayacak ölçüdeki işlemler için ayrıca izin alınması gerekmez.
Mirasbırakanın vasiyetnamesinde açıkça yerine getirilmesini taahhüt ettiği işlemler saklıdır.
Mirasçılar Görevliye Müdahale Edebilir mi?
Vasiyeti yerine getirme görevlisi, yetkilerini mirasçılardan değil vasiyetname ve kanundan alır. Mirasçıların her işlem için ayrıca onay vermesi gerekmez.
Bununla birlikte görevli sulh hâkiminin denetimine tabidir. Mirasçılar ve diğer ilgililer, görevlinin hukuka aykırı veya zarara neden olan işlemleri hakkında sulh hukuk mahkemesine başvurabilir.
Görevli Hangi Durumlarda Görevden Alınabilir?
Görevlinin:
- Yetersiz olması,
- Görevini kötüye kullanması,
- Ağır ihmali bulunması
hâlinde sulh hâkimi görevine son verebilir.
Görevli ayrıca sulh hâkimine beyanda bulunarak görevinden ayrılabilir. Ancak görevin mirasçılara zarar verecek uygunsuz bir zamanda bırakılmaması gerekir.
Görevlinin Sorumluluğu Var mıdır?
Vasiyeti yerine getirme görevlisi, görevini yerine getirirken gerekli özeni göstermek zorundadır. İlgililere karşı bir vekil gibi sorumludur.
Kusurlu yönetim, tereke mallarının korunmaması veya vasiyetlerin gereği gibi uygulanmaması nedeniyle zarar doğarsa görevlinin sorumluluğu gündeme gelebilir.
Sık Sorulan Sorular
Görevli mirasçı olabilir mi?
Evet. Bir mirasçı aynı zamanda vasiyeti yerine getirme görevlisi olarak atanabilir.
Görevi kabul etmek zorunlu mudur?
Hayır. Ancak bildirimden itibaren 15 gün içinde reddedilmezse kabul edilmiş sayılır.
Görevli ücret isteyebilir mi?
Evet. Görevin kapsamına ve emeğe uygun bir ücret talep edebilir.
Sonuç
Vasiyeti yerine getirme görevlisi, mirasbırakanın son arzularının düzenli biçimde uygulanmasını sağlar. Görevlinin yetkileri vasiyetname ve kanunla belirlenir; çalışmaları sulh hâkiminin denetimine tabidir.
Hukuki Bilgilendirme Notu: Vasiyeti yerine getirme görevlisinin yetkileri, vasiyetnamenin içeriğine göre genişletilebilir veya sınırlandırılabilir. Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş veya avukatlık hizmeti niteliğinde değildir.