Vasiyetname Nasıl Değiştirilir veya Geri Alınır?

Vasiyetname, mirasbırakanın ölümüne kadar değiştirilebilir veya tamamen geri alınabilir. Mirasbırakan; kanundaki şekillerden birine uygun yeni bir vasiyetname düzenleyerek, önceki belgeyi yok ederek ya da vasiyet ettiği mal üzerinde vasiyetle bağdaşmayan bir tasarrufta bulunarak vasiyetinden dönebilir. Vasiyetnamenin değiştirilmesi için lehine kazandırma yapılan kişinin onayı gerekmez.

İlgili Kanun Maddeleri

Vasiyetnameden dönme bakımından temel hükümler şunlardır:

• TMK m. 531: Vasiyetnamenin türleri

• TMK m. 542: Yeni vasiyetnameyle dönme

• TMK m. 543: Vasiyetnameyi yok ederek dönme

• TMK m. 544: Sonraki tasarrufların etkisi

• TMK m. 557: Ölüme bağlı tasarrufların iptal sebepleri

Yeni Vasiyetnameyle Önceki Vasiyetname Kaldırılabilir mi?

TMK m. 542’ye göre mirasbırakan, kanunda öngörülen vasiyetname şekillerinden birine uyarak yeni bir vasiyetname düzenleyebilir ve önceki vasiyetinden her zaman dönebilir.

Dönme işlemi:

• Önceki vasiyetnamenin tamamını,

• Yalnızca belirli hükümlerini,

• Belirli bir kişiye yapılan kazandırmayı

kapsayabilir.

Örnek

Mirasbırakan, ilk vasiyetnamesinde dairesini yeğeni Ayşe’ye bırakmış olabilir. Daha sonra kanuni şekle uygun yeni bir vasiyetname düzenleyerek dairenin oğlu Mehmet’e bırakılmasını kararlaştırabilir. Sonraki düzenleme, önceki vasiyetle bağdaşmayan kısmın uygulanmasını engeller.

Resmî Vasiyetname El Yazılı Vasiyetnameyle Değiştirilebilir mi?

Evet. Önceki vasiyetnamenin hangi şekilde düzenlendiği, yeni vasiyetnamenin mutlaka aynı şekilde yapılmasını gerektirmez.

Örneğin noterde düzenlenmiş resmî vasiyetname, şartları eksiksiz yerine getirilen el yazılı vasiyetnameyle değiştirilebilir. Bunun tersi de mümkündür.

Yeni belgenin resmî, el yazılı veya şartları varsa sözlü vasiyetname biçimlerinden birine uygun olması gerekir. Şekil şartlarını taşımayan sıradan bir yazı veya sözlü açıklama, önceki vasiyetnameyi kural olarak ortadan kaldırmaz.

Birden Fazla Vasiyetname Varsa Hangisi Geçerlidir?

TMK m. 544’e göre mirasbırakan, önceki vasiyetnamesini açıkça kaldırmadan yeni bir vasiyetname yaparsa belgelerin birbirleriyle uyumlu olup olmadığı değerlendirilir.

Yeni vasiyetname, kuşkuya yer bırakmayacak şekilde önceki vasiyetnameyi tamamlıyorsa iki belge birlikte uygulanabilir. Belgeler birbiriyle bağdaşmıyorsa sonraki vasiyetname öncekinin yerini alır.

Örnek

İlk vasiyetnamede evin Ayşe’ye, sonraki vasiyetnamede aynı evin Mehmet’e bırakılması hâlinde iki düzenleme birlikte uygulanamaz. Sonraki tarihli vasiyetname esas alınır.

Buna karşılık ilk vasiyetnamede ev Ayşe’ye bırakılmış, sonraki vasiyetnamede araç Mehmet’e verilmişse ve önceki düzenlemenin kaldırılmak istendiği anlaşılmıyorsa iki vasiyetname birlikte uygulanabilir.

Vasiyetname Yok Edilerek Geri Alınabilir mi?

TMK m. 543’e göre mirasbırakan vasiyetnameyi yok ederek de vasiyetinden dönebilir. Belgenin yakılması, yırtılması veya okunamayacak biçimde ortadan kaldırılması bu kapsamda değerlendirilebilir.

Yok etmenin, mirasbırakanın vasiyetnameden dönme iradesiyle gerçekleştirilmesi gerekir. Belgenin yanlışlıkla zarar görmesi ile bilinçli olarak ortadan kaldırılması aynı sonucu doğurmaz.

Vasiyetname Kazayla veya Başkası Tarafından Yok Edilirse Ne Olur?

Vasiyetname kaza sonucunda veya üçüncü kişinin kusuruyla yok olmuş ve içeriği aynen ve tamamen belirlenemiyorsa hükümsüz kalır. Üçüncü kişinin kusuru bulunması hâlinde tazminat isteme hakkı saklıdır.

Belgenin kaybolduğu her durumda mirasbırakanın vasiyetinden döndüğü kabul edilemez. Kaybolma nedeni, belgenin içeriğinin belirlenip belirlenemediği ve olayın koşulları birlikte değerlendirilmelidir.

Vasiyet Edilen Mal Satılırsa Vasiyetname Ne Olur?

Belirli bir malı bırakma vasiyetinde, mirasbırakanın sonradan o mal üzerinde vasiyetle bağdaşmayan bir tasarrufta bulunması kazandırmayı ortadan kaldırabilir.

Örnek

Mirasbırakan vasiyetnamesinde belirli bir otomobilini yeğenine bırakmış, ancak daha sonra otomobili satmışsa vasiyet edilen mal artık terekede bulunmaz. Vasiyetnamede aksi belirtilmedikçe belirli mala ilişkin kazandırma sona erer.

Aynı sonuç, vasiyet edilen taşınmazın sonradan başka bir kişiye devredilmesinde de gündeme gelebilir.

Vasiyetnamedeki Bazı Maddeler Değiştirilebilir mi?

Evet. Vasiyetnamenin tamamının kaldırılması zorunlu değildir. Mirasbırakan yalnızca belirli bir malı, kişiyi veya paylaşım oranını değiştirebilir.

Ancak eski belge üzerinde karalama, ekleme veya düzeltme yapılması şekil ve yorum sorunlarına neden olabilir. Değişikliğin kanuni şekle uygun yeni bir vasiyetnameyle açıkça yapılması daha güvenlidir.

Sık Sorulan Sorular

Vasiyetnameden dönmek için mirasçıların onayı gerekir mi?

Hayır. Vasiyetname tek taraflı bir ölüme bağlı tasarruftur. Mirasbırakan, hak sahibi gösterilen kişilerin iznini almadan vasiyetini değiştirebilir.

Vasiyetname kaç kez değiştirilebilir?

Kanunda değişiklik sayısına ilişkin bir sınır yoktur. Mirasbırakan, ehliyet ve şekil şartlarına uyarak vasiyetini birden fazla kez değiştirebilir.

Yeni vasiyetnamede eski belge açıkça kaldırılmalı mıdır?

Zorunlu olmamakla birlikte önceki vasiyetnamenin tarih ve içeriği belirtilerek açıkça kaldırılması, yorum uyuşmazlıklarını azaltır.

Sonuç

Vasiyetname yeni bir vasiyetname düzenlenerek, belgenin yok edilmesiyle veya vasiyet edilen mal üzerinde bağdaşmayan bir tasarruf yapılmasıyla geri alınabilir. Birden fazla vasiyetname bulunması hâlinde belgelerin tarihleri ve içerikleri birlikte değerlendirilir. Mirasbırakanın son iradesinin açık ve kanuni şekle uygun biçimde belirtilmesi önemlidir.

 

Hukuki Bilgilendirme Notu: Vasiyetnameden dönmenin sonuçları, belgelerin şekline, tarihlerine ve içeriklerinin birbiriyle uyumuna göre değişebilir. Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş veya avukatlık hizmeti niteliğinde değildir.