Vasiyetname Yapma Ehliyeti ve Yaş Şartı Nedir?

Vasiyetname yapabilmek için kişinin ayırt etme gücüne sahip olması ve 15 yaşını doldurması gerekir. Kişinin ergin olması veya kısıtlı bulunmaması şart değildir. Bununla birlikte vasiyetnamenin düzenlendiği anda kişinin yaptığı işlemin anlamını, sonuçlarını ve malvarlığı üzerindeki etkisini değerlendirebilecek durumda olması zorunludur.

İlgili Kanun Maddeleri

Vasiyetname yapma ehliyeti bakımından temel düzenlemeler şunlardır:

TMK m. 13: Ayırt etme gücü
TMK m. 15: Ayırt etme gücü bulunmayan kişinin işlemleri
TMK m. 502: Vasiyetname yapma ehliyeti ve yaş şartı
TMK m. 504: Yanılma, aldatma, korkutma veya zorlama
TMK m. 557: Ölüme bağlı tasarrufun iptal sebepleri
TMK m. 559: İptal davasında süreler

Vasiyetname Yapma Yaşı Kaçtır?

TMK m. 502’ye göre vasiyetname yapabilmek için 15 yaşını doldurmuş olmak gerekir. Bu nedenle ayırt etme gücüne sahip 15 yaşındaki bir kişi, kanundaki şekil şartlarına uyarak vasiyetname düzenleyebilir.

Vasiyetname kişiye sıkı sıkıya bağlı bir işlemdir. Yasal temsilci, veli veya vasi kişinin yerine vasiyetname yapamaz. Vasiyetname yapacak kişi iradesini bizzat açıklamalıdır.

Örnek

Ayırt etme gücüne sahip 16 yaşındaki bir kişi, kendisine miras yoluyla kalan taşınmaz hakkında el yazılı veya resmî vasiyetname düzenleyebilir. Vasiyetnamenin geçerliliği için anne ve babasının onayı aranmaz.

Buna karşılık 15 yaşını doldurmamış kişinin yaptığı vasiyetname, gerekli yaş şartını taşımaz.

Ayırt Etme Gücü Nedir?

TMK m. 13’e göre yaş küçüklüğü, akıl hastalığı, akıl zayıflığı, sarhoşluk veya benzeri bir sebeple akla uygun biçimde davranma yeteneğinden yoksun olmayan kişi ayırt etme gücüne sahiptir.

Vasiyetname bakımından kişinin:

Vasiyetname yaptığını anlaması,
Malvarlığının genel durumunu değerlendirebilmesi,
Kimlere ve hangi malları bıraktığını kavrayabilmesi,
Verdiği kararın ölümünden sonra doğuracağı sonuçları anlayabilmesi

gerekir.

Ayırt etme gücü, vasiyetnamenin düzenlendiği an esas alınarak değerlendirilir.

Yaşlılık Vasiyetname Yapmaya Engel midir?

Yaşlılık tek başına vasiyetname yapma ehliyetini ortadan kaldırmaz. Kişinin ileri yaşta olması, fiziksel hastalıklarının bulunması veya yardıma ihtiyaç duyması doğrudan ehliyetsiz olduğu anlamına gelmez.

Önemli olan, vasiyetnamenin yapıldığı anda kişinin akla uygun karar verme yeteneğine sahip olmasıdır.

Örnek

85 yaşındaki bir kişi, malvarlığını ve vasiyetnamesinin sonuçlarını anlayabiliyorsa geçerli şekilde vasiyetname yapabilir. Buna karşılık daha genç bir kişi, vasiyetnamenin düzenlendiği sırada ayırt etme gücünü ortadan kaldıran bir durumda bulunuyorsa vasiyetname tartışmalı hâle gelebilir.

Akıl Hastalığı veya Demans Vasiyetnameyi Geçersiz Kılar mı?

Bir hastalık tanısının bulunması, vasiyetnamenin her durumda geçersiz olduğu anlamına gelmez. Değerlendirme, hastalığın vasiyetnamenin düzenlendiği andaki ayırt etme gücüne etkisine göre yapılır.

Kişi bazı dönemlerde karar verme yeteneğine sahip, bazı dönemlerde ise bu yetenekten yoksun olabilir. Bu nedenle yalnızca hastalığın adı değil, vasiyetnamenin yapıldığı tarihteki zihinsel durum önemlidir.

Vasiyetnamenin ehliyetsizlik nedeniyle iptalini isteyen kişi, vasiyetnamenin mirasbırakanın tasarruf ehliyetinin bulunmadığı sırada yapıldığını ileri sürebilir.

Kısıtlı Kişi Vasiyetname Yapabilir mi?

Kısıtlı olmak, tek başına vasiyetname yapmaya engel değildir. Kısıtlı kişi 15 yaşını doldurmuş ve ayırt etme gücüne sahipse vasiyetname yapabilir.

Ancak miras sözleşmesinde farklı şartlar uygulanır. Miras sözleşmesi yapacak kişinin ayırt etme gücüne sahip ve ergin olması yanında kısıtlı bulunmaması gerekir.

Sağlık Raporu Alınması Zorunlu mudur?

Türk Medeni Kanunu, her vasiyetname için sağlık raporu alınmasını genel bir geçerlilik şartı olarak düzenlememiştir. Bu nedenle sağlık raporunun bulunmaması vasiyetnameyi tek başına geçersiz hâle getirmez.

Bununla birlikte kişinin ayırt etme gücü konusunda sonradan uyuşmazlık çıkma ihtimali varsa, düzenleme tarihindeki sağlık durumunu gösteren belgeler ispat bakımından önem taşıyabilir.

Baskı veya Aldatma Altında Yapılan Vasiyetname Geçerli midir?

TMK m. 504’e göre yanılma, aldatma, korkutma veya zorlama etkisi altında yapılan ölüme bağlı tasarruf geçersizdir.

Mirasbırakan, yanılmayı veya aldatmayı öğrendiği ya da korkutma veya zorlamanın etkisinden kurtulduğu tarihten itibaren bir yıl içinde tasarruftan dönmezse vasiyetname geçerli sayılabilir.

Ehliyetsiz Kişinin Vasiyetnamesi Kendiliğinden Yok Sayılır mı?

Ehliyet bulunmadığı sırada yapılan vasiyetname, TMK m. 557 kapsamında iptal davasına konu olabilir. Vasiyetname yalnızca ehliyetsizlik iddiasıyla kendiliğinden ortadan kalkmaz; kanuni şartlarla iptalinin talep edilmesi gerekir.

İptal davasında TMK m. 559’da düzenlenen bir ve on yıllık süreler dikkate alınmalıdır.

Sık Sorulan Sorular

18 yaşından küçük kişi vasiyetname yapabilir mi?

Evet. Kişi 15 yaşını doldurmuş ve ayırt etme gücüne sahipse vasiyetname yapabilir.

Vasi, kısıtlı kişi adına vasiyetname yapabilir mi?

Hayır. Vasiyetname bizzat vasiyet eden kişi tarafından yapılmalıdır.

Noterde yapılan vasiyetname ehliyetsizlik nedeniyle iptal edilebilir mi?

Resmî şekilde düzenlenmiş olması ehliyet incelemesini tamamen ortadan kaldırmaz. Kanuni şartları varsa iptal talep edilebilir.

Sonuç

Vasiyetname yapma ehliyeti için 15 yaşın doldurulması ve ayırt etme gücünün bulunması gerekir. Yaşlılık, hastalık veya kısıtlılık tek başına vasiyetnameye engel değildir. Belirleyici olan, kişinin düzenleme anında işlemin anlamını ve sonuçlarını değerlendirebilmesidir.

Hukuki Bilgilendirme Notu: Vasiyetname yapma ehliyeti, kişinin düzenleme tarihindeki zihinsel durumu ve somut olayın özelliklerine göre değerlendirilir. Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş veya avukatlık hizmeti niteliğinde değildir.