Vasiyetnamenin Açılması ve İlgililere Tebliği Nasıl Yapılır?

Mirasbırakanın ölümünden sonra bulunan vasiyetname, geçerli olup olmadığına bakılmaksızın derhâl sulh hukuk mahkemesine teslim edilmelidir. Vasiyetname, teslim tarihinden itibaren bir ay içinde mirasbırakanın son yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesi tarafından açılır ve ilgililere okunur. Vasiyetnamenin açılması, belgenin geçerli olduğuna veya içeriğinin kesin olarak uygulanacağına karar verildiği anlamına gelmez.

İlgili Kanun Maddeleri

TMK m. 576: Mirasın açıldığı yer
TMK m. 595: Vasiyetnameyi teslim görevi ve alınacak önlemler
TMK m. 596: Vasiyetnamenin açılması
TMK m. 597: İlgililere tebliğ
TMK m. 598: Mirasçılık belgesi

Vasiyetnameyi Bulan Kişi Ne Yapmalıdır?

TMK m. 595’e göre mirasbırakanın ölümünden sonra ele geçen vasiyetname, geçerli olup olmadığına bakılmaksızın hemen sulh hâkimine teslim edilmelidir.

Teslim yükümlülüğü özellikle:

Vasiyetnameyi düzenleyen veya saklayan görevliye,
Mirasbırakanın isteğiyle belgeyi muhafaza eden kişiye,
Vasiyetnameyi başka bir şekilde ele geçiren kişiye

aittir.

Belgeyi elinde bulunduran kişi, vasiyetnamenin şekil şartlarını taşımadığını veya daha önce geri alındığını düşünse bile teslimden kaçınamaz. Geçerlilik değerlendirmesi belgeyi bulan kişi tarafından değil, hukuki süreç içinde yapılır.

Teslim yükümlülüğünü yerine getirmeyen kişi, bu nedenle doğan zararlardan sorumlu tutulabilir.

Vasiyetname Hangi Mahkemeye Teslim Edilir?

Vasiyetname, mirasbırakanın son yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesine teslim edilir.

Mirasbırakanın farklı şehirlerde taşınmazlarının bulunması sonucu değiştirmez. Vasiyetnamenin açılması bakımından esas alınan yer, ölüm tarihindeki son yerleşim yeridir.

Vasiyetname Ne Zaman Açılır?

TMK m. 596 uyarınca vasiyetname, sulh hukuk mahkemesine teslim edilmesinden itibaren bir ay içinde açılır ve ilgililere okunur.

Bilinen yasal mirasçılar, atanmış mirasçılar ve diğer ilgililer, dilerlerse açılış sırasında hazır bulunabilmeleri için çağrılır. Ancak ilgililerden birinin gelmemesi, vasiyetnamenin açılmasını engellemez.

Mirasbırakanın daha sonra başka bir vasiyetnamesi bulunursa yeni bulunan belge için de aynı işlemler yapılır.

Vasiyetnamenin Açılması Ne Anlama Gelir?

Vasiyetnamenin açılması, belgenin resmî olarak ortaya çıkarılması ve içeriğinin ilgililere bildirilmesi işlemidir.

Bu işlem sonucunda:

Vasiyetnamenin içeriği öğrenilir,
Hak sahibi gösterilen kişiler belirlenir,
İlgililerin dava ve itiraz süreleri başlayabilir,
Terekenin korunması için gereken önlemler değerlendirilebilir.

Vasiyetnamenin açılması, belgenin hukuken geçerli olduğunun kabul edildiği anlamına gelmez. Ehliyetsizlik, şekle aykırılık, aldatma veya saklı pay ihlali gibi iddialar ayrıca ileri sürülebilir.

Vasiyetname Kimlere Tebliğ Edilir?

TMK m. 597’ye göre mirasta hak sahibi olan kişilerin her birine, vasiyetnamenin kendileriyle ilgili bölümlerinin onaylı bir örneği tebliğ edilir. Tebliğ giderleri terekeden karşılanır.

Nerede bulunduğu bilinmeyen kişilere ise vasiyetnamenin kendilerini ilgilendiren bölümleri ilan yoluyla tebliğ edilir.

Hak sahibine yalnızca kendisini ilgilendiren bölümün gönderilmesi mümkündür. Vasiyetnamenin tamamının her ilgiliye tebliğ edilmesi zorunlu değildir.

Vasiyetnamenin Açılmasına Katılmak Zorunlu mudur?

Hayır. Mahkemenin çağrısı, ilgililere açılışta hazır bulunma imkânı verir. Katılmayan kişinin mirasçılık veya vasiyet alacaklılığı hakkı yalnızca bu nedenle sona ermez.

Ancak tebligatların takip edilmesi, itiraz ve dava sürelerinin kaçırılmaması bakımından önemlidir.

Vasiyetnameye İtiraz Edilmezse Ne Olur?

Mirasçı atanmasına veya belirli mal bırakılmasına ilişkin tasarrufa, ilgililer tarafından bildirimden itibaren bir ay içinde itiraz edilmezse lehine tasarruf yapılan kişiye sulh hukuk mahkemesince atanmış mirasçı veya vasiyet alacaklısı olduğunu gösteren belge verilebilir.

Bu belgenin verilmesi, vasiyetnamenin iptali veya tenkis davası açılmasını tamamen engellemez. Kanunda düzenlenen dava hakları saklıdır.

Sık Sorulan Sorular

Evde bulunan vasiyetname doğrudan uygulanabilir mi?

Hayır. Vasiyetnamenin önce sulh hukuk mahkemesine teslim edilmesi ve açılması gerekir.

Vasiyetname geçersiz görünüyorsa yine teslim edilmeli midir?

Evet. Belge, geçerli olup olmadığına bakılmaksızın teslim edilmelidir.

Vasiyetnamenin açılması için bütün mirasçıların gelmesi gerekir mi?

Hayır. Usulüne uygun çağrı yapılması yeterlidir.

Sonuç

Vasiyetnameyi elinde bulunduran kişi, mirasbırakanın ölümünü öğrendiğinde belgeyi gecikmeden sulh hukuk mahkemesine teslim etmelidir. Mahkeme vasiyetnameyi bir ay içinde açar, ilgililere okur ve ilgili bölümleri hak sahiplerine tebliğ eder. Açılma işlemi, vasiyetnamenin geçerliliğine ilişkin kesin bir karar oluşturmaz.

Hukuki Bilgilendirme Notu: Vasiyetnamenin açılması, tebliği ve buna bağlı süreler somut olayın özelliklerine göre değerlendirilmelidir. Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş veya avukatlık hizmeti niteliğinde değildir.