Yabancı Boşanma Kararı Türkiye’de Nüfusa Nasıl İşletilir?

Yabancı bir ülkede verilen boşanma kararı, Türk nüfus kayıtlarına kendiliğinden işlenmez. Kişi yabancı ülkede boşanmış olsa bile gerekli tescil işlemi yapılmadığında Türkiye’de hâlen evli görünebilir.

Kesinleşmiş yabancı boşanma kararları, belirli şartlarla konsolosluk veya il nüfus ve vatandaşlık müdürlüğü aracılığıyla dava açılmadan nüfusa tescil edilebilir. İdari tescil şartları oluşmuyorsa Türkiye’de aile mahkemesinde tanıma veya tenfiz davası açılması gerekir.

İdari Tescil İçin Hangi Şartlar Aranır?

Yabancı boşanma kararının doğrudan aile kütüğüne tescil edilebilmesi için genel olarak;

• Kararın yabancı ülkenin yetkili adli veya idari makamınca verilmesi,

• Kararın verildiği ülke hukukuna göre kesinleşmiş olması,

• Türk kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması,

• Aynı karar hakkında Türkiye’de devam eden veya reddedilmiş bir tanıma-tenfiz davası bulunmaması

gerekir.

İdari yol yalnızca boşanma, evliliğin butlanı, iptali veya evliliğin mevcut olup olmadığının tespiti yönünden sonuç doğurur.

Başvuru Nereye Yapılır?

Yurt dışında başvuru, kararın verildiği ülkedeki Türk büyükelçiliğine veya başkonsolosluğuna yapılabilir. Konsolosluk başvuruları için çoğunlukla konsolosluk sistemi üzerinden randevu alınması ve belgelerle şahsen başvurulması gerekir.

Türkiye’de ise taraflardan birinin yerleşim yerindeki il nüfus ve vatandaşlık müdürlüğüne başvurulabilir. Türkiye’de yerleşim yeri bulunmaması hâlinde Bakanlık tarafından belirlenen il müdürlükleri yetkilidir.

Başvuru öncesinde ilgili konsolosluk veya nüfus müdürlüğünün güncel belge listesinin kontrol edilmesi önemlidir. Belgenin düzenlendiği ülkeye göre apostil, kesinleşme şerhi ve tercüme işlemleri değişebilir.

Tarafların Birlikte Başvurması Zorunlu mudur?

Tarafların aynı anda aynı yerde bulunması zorunlu değildir. Her iki taraf da Türk vatandaşıysa birlikte veya ayrı tarihlerde başvuru yapılabilir. Ayrı başvurular arasındaki sürenin 90 günü geçmemesi ve işlemlerin aynı dış temsilcilik veya aynı dosya üzerinden tamamlanması gerekir.

Taraflardan birinin yabancı uyruklu veya vefat etmiş olması hâlinde Türk vatandaşı olan diğer taraf ya da vekili tek başına başvurabilir. Hukuki yararı bulunan mirasçıların da belirli durumlarda başvuru hakkı bulunabilir.

Taraflardan biri Türk vatandaşı olduğu hâlde başvuruya katılmıyorsa ve tek taraflı başvuru koşulları oluşmamışsa idari tescil yapılamayabilir. Böyle bir durumda tanıma davası açılması gerekebilir.

Gerekli Belgeler Nelerdir?

Başvuruda genel olarak şu belgeler istenir:

• Başvuru formu,

• Yabancı boşanma kararının aslı,

• Kararın kesinleştiğini gösteren şerh veya ayrı belge,

• Gerekli olması hâlinde apostil şerhi,

• Kararın ve kesinleşme belgesinin onaylı Türkçe tercümesi,

• Tarafların kimlik kartı veya pasaportları,

• Yabancı eşin kimlik veya pasaportunun onaylı tercümesi,

• Yabancı eşin anne ve baba adlarını gösteren doğum belgesi,

• Vekille başvuruluyorsa fotoğraflı özel vekâletname,

• Türkiye’de aynı konuda devam eden veya reddedilmiş dava bulunmadığını gösteren belge.

Kararın üzerinde kesinleşme şerhi yoksa kesinleşmeyi doğrulayan ayrı bir resmî belgenin de apostilli ve tercümeli olarak sunulması gerekebilir.

Apostil ve Tercüme Zorunlu mudur?

Yabancı kararın Türkiye’de resmî belge olarak kullanılabilmesi için usulüne uygun biçimde onaylanması gerekir. Kararın verildiği ülke Apostil Sözleşmesi’ne tarafsa karar ve kesinleşme belgesine apostil alınması istenebilir.

Belgelerin Türkçe olmaması hâlinde noter veya dış temsilcilik tarafından onaylanmış Türkçe tercümeleri sunulmalıdır. Konsolosluklar, kendi listelerinde kayıtlı yeminli tercümanların hazırladığı tercümelerin kullanılmasını isteyebilir.

Nafaka, Velayet ve Tazminat da Nüfusa Tescil Edilir mi?

İdari tescil yalnızca evliliğin sona erdiğinin nüfus kayıtlarına işlenmesini sağlar. Yabancı kararda;

• Velayet,

• İştirak nafakası,

• Çocukla kişisel ilişki,

• Maddi veya manevi tazminat,

• Mal rejiminin tasfiyesi,

• Para veya eşya teslimi

hükümleri bulunuyorsa bunlar idari tescille Türkiye’de icra edilebilir hâle gelmez.

Bu hükümlerin Türkiye’de uygulanması için 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun kapsamında tanıma veya tenfiz davası açılması gerekir.

Örneğin boşanma nüfusa işlense bile yabancı nafaka kararına dayanılarak Türkiye’de doğrudan icra takibi yapılamayabilir. Nafaka hükmünün tenfizi ayrıca talep edilmelidir.

İdari Tescil Talebi Reddedilirse Ne Yapılır?

Başvuru belgelerinin eksik olması, kararın kesinleşmemesi, Türk kamu düzenine açık aykırılık bulunması veya aynı karar hakkında Türkiye’de devam eden ya da reddedilmiş bir dava bulunması hâlinde tescil talebi reddedilebilir.

Ret hâlinde yabancı boşanma kararının Türkiye’de tanınması için görevli aile mahkemesinde tanıma davası açılabilir. Yabancı karardaki nafaka, tazminat veya mal teslimi gibi icrası gereken hükümler için ise tenfiz talep edilir.

Tescil Sonrasında Hangi İşlemler Yapılmalıdır?

Tescil tamamlandıktan sonra kişinin medeni hâli Türk nüfus kayıtlarında boşanmış olarak görünür. İşlemin e-Devlet üzerinden alınacak nüfus kayıt örneğiyle kontrol edilmesi yararlıdır.

Boşanma nedeniyle soyadı değişmişse kimlik kartı, pasaport, banka, tapu, araç ve diğer resmî kayıtların güncellenmesi gerekebilir. Yabancı boşanma kararından sonra yeniden evlenilecekse önce nüfus kaydındaki tescilin tamamlanmış olması önemlidir.

Hukuki Bilgilendirme Notu: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Başvuru koşulları ve istenecek belgeler; kararın verildiği ülkeye, tarafların vatandaşlığına, kararın içeriğine ve ilgili dış temsilciliğin güncel uygulamasına göre değişebilir. Apostil, tercüme ve kesinleşme belgeleri başvuru öncesinde ilgili makamdan teyit edilmelidir. Metin, somut olay bakımından hukuki görüş veya avukatlık hizmeti niteliğinde değildir.