Yabancı Nafaka Kararı Türkiye’de Nasıl Tenfiz Edilir?

Yabancı bir mahkemenin verdiği nafaka kararı, Türkiye’de kendiliğinden icra edilemez. Nafaka borçlusunun Türkiye’de maaşı, banka hesabı, taşınmazı veya başka bir malvarlığı bulunuyorsa yabancı kararın öncelikle Türk mahkemesince tenfizine karar verilmesi gerekir. Tenfiz kararı kesinleştikten sonra nafaka alacağı için Türkiye’de icra takibi başlatılabilir.

Yalnızca yabancı kararın hukuki varlığının kabul edilmesi isteniyorsa tanıma yeterli olabilir. Ancak nafaka bedelinin borçludan cebrî icra yoluyla tahsili amaçlanıyorsa tanıma değil, tenfiz talep edilmelidir.

Tanıma ile Tenfiz Arasındaki Fark Nedir?

Tanıma, yabancı mahkeme kararına Türkiye’de kesin hüküm ve kesin delil etkisi kazandırır. Tenfiz ise yabancı karardaki ödeme yükümlülüğünün Türk icra organları aracılığıyla zorla yerine getirilmesini sağlar.

Örneğin yabancı boşanma kararındaki boşanma bölümünün nüfusa işlenmesi için idari tescil veya tanıma yeterli olabilir. Buna karşılık aynı kararda aylık çocuk veya eş nafakasına hükmedilmişse bu tutarın Türkiye’de haciz yoluyla tahsil edilebilmesi için nafaka hükmünün tenfizi gerekir.

Yabancı Nafaka Kararının Tenfiz Şartları Nelerdir?

5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun uyarınca yabancı kararın öncelikle verildiği ülke hukukuna göre kesinleşmiş olması gerekir. Ayrıca genel olarak şu şartlar aranır:

• Türkiye ile kararın verildiği ülke arasında karşılıklılık bulunması,

• Kararın Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine giren bir konuda verilmemesi,

• Yabancı mahkemenin uyuşmazlıkla gerçek bir bağlantısının bulunması,

• Kararın Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmaması,

• Davalıya yabancı yargılamada usulüne uygun tebligat yapılması ve savunma hakkı tanınması.

Karşılıklılık, taraf olunan uluslararası sözleşmeden, kanun hükmünden veya fiilî uygulamadan kaynaklanabilir. Nafaka kararları bakımından Türkiye’nin taraf olduğu çok taraflı ve ikili sözleşmeler de öncelikle incelenmelidir.

Türk Mahkemesi Nafaka Miktarını Yeniden İnceler mi?

Tenfiz davasında Türk mahkemesi yabancı mahkemenin verdiği kararın esasını baştan incelemez. Nafaka miktarının yüksek veya düşük belirlenip belirlenmediği, delillerin doğru değerlendirilip değerlendirilmediği ya da yabancı hâkimin hukuki yorumunun isabetli olup olmadığı kural olarak yeniden tartışılmaz.

Mahkeme yalnızca tenfiz şartlarının bulunup bulunmadığını değerlendirir. Karar Türk kamu düzenine açıkça aykırı değilse yabancı davanın esasına girilmeden tenfiz kararı verilir.

Görevli ve Yetkili Mahkeme Hangisidir?

Aile hukukundan doğan yabancı nafaka kararlarının tenfizinde görevli mahkeme aile mahkemesidir. Aile mahkemesinin bulunmadığı yerlerde dava, aile mahkemesi sıfatıyla görev yapan asliye hukuk mahkemesinde görülür.

Yetkili mahkeme, kendisine karşı tenfiz istenen kişinin Türkiye’deki yerleşim yeri mahkemesidir. Türkiye’de yerleşim yeri yoksa sakin olduğu yer mahkemesine başvurulur. Bunların da bulunmaması hâlinde dava Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden birinde açılabilir.

Hangi Belgeler Hazırlanmalıdır?

Tenfiz dilekçesine genel olarak şu belgeler eklenmelidir:

• Yabancı nafaka kararının usulüne uygun onaylanmış aslı veya onaylı örneği,

• Kararın kesinleştiğini gösteren şerh ya da ayrı belge,

• Karar ve kesinleşme belgesinin onaylı Türkçe tercümeleri,

• Gerekli olması hâlinde apostil veya konsolosluk tasdiki,

• Yabancı yargılamada karşı tarafa tebligat yapıldığını gösteren belgeler,

• Tarafların kimlik ve adres bilgileri,

• Vekille başvuruluyorsa gerekli yetkileri içeren vekâletname,

• Tahsil edilmemiş nafaka taksitlerini gösteren ayrıntılı borç dökümü.

Kararın kesinleşme şerhi bulunmuyorsa yalnızca mahkeme kararının sunulması yeterli olmayabilir. Kesinleşmenin, kararı veren ülkenin yetkili makamınca düzenlenen belgeyle gösterilmesi gerekir.

Apostil ve Türkçe Tercüme Gerekir mi?

Yabancı mahkeme kararının Türkiye’de resmî belge olarak kullanılabilmesi için belgenin gerçekliğinin usulüne uygun biçimde doğrulanması gerekir. Kararın verildiği ülke Apostil Sözleşmesi’ne tarafsa karar ve kesinleşme belgesi için apostil alınabilir.

Belgeler Türkçe değilse yeminli tercüman tarafından çevrilmesi ve tercümenin noter veya dış temsilcilik tarafından onaylanması gerekir. Türkiye ile ilgili ülke arasında belge tasdikini kolaylaştıran özel bir sözleşme bulunuyorsa o sözleşmedeki hükümler uygulanabilir.

Karşı Tarafa Tebligat Yapılır mı?

Tenfiz davası karşı tarafa yöneltilir. Dava dilekçesi ve duruşma günü nafaka borçlusuna usulüne uygun şekilde tebliğ edilmelidir.

Borçlu Türkiye’de yaşamıyorsa tebligat, bulunduğu ülkeye uygulanacak uluslararası tebligat kurallarına göre yapılır. Yurt dışı tebligatında ülkeye göre farklı form, tercüme ve belge sayısı gerekebildiğinden adres bilgilerinin eksiksiz sunulması önemlidir.

Tenfiz Kararından Sonra Nafaka Nasıl Tahsil Edilir?

Tenfiz kararının kesinleşmesiyle yabancı nafaka hükmü Türkiye’de icra edilebilir hâle gelir. Alacaklı, kesinleşmiş tenfiz kararı ve yabancı ilamla birlikte icra müdürlüğünde ilamlı icra takibi başlatabilir.

Borçlunun;

• Maaşına veya emekli aylığına,

• Banka hesaplarına,

• Taşınır ve taşınmazlarına,

• Araçlarına,

• Üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarına

haciz uygulanması talep edilebilir. Birikmiş nafaka taksitleri, faiz ve işlemeye devam eden aylık nafakalar takip talebinde ayrı kalemler hâlinde gösterilmelidir.

Nafaka Kararının Yalnızca Bir Bölümü Tenfiz Edilebilir mi?

Yabancı karar boşanma, velayet, kişisel ilişki, nafaka ve tazminat gibi birden fazla hüküm içerebilir. Dilekçede yalnızca nafaka hükmünün veya kararın belirli bölümlerinin tenfizi talep edilebilir.

Tenfiz koşulları kararın yalnızca bir kısmı bakımından mevcutsa mahkeme kısmi tenfiz kararı verebilir. Hangi nafaka türünün, hangi dönem ve tutarlar yönünden tenfizinin istendiği açıkça belirtilmelidir.

Nafaka Borçlusu Yurt Dışında Yaşıyorsa Ne Yapılabilir?

Nafaka borçlusu ve malvarlığı yabancı ülkedeyse Türkiye’de tenfiz davası açılması tek başına tahsil için yeterli olmayabilir. Türkiye’nin taraf olduğu nafaka sözleşmeleri kapsamında Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü bünyesindeki Nafaka Bürosu aracılığıyla yabancı ülkenin merkezî makamına başvuru yapılabilir.

Nafaka Bürosu, Türkiye’den yapılan başvuruları yabancı merkezî makamlara iletmekte ve yurt dışından Türkiye’ye gelen nafaka taleplerine ilişkin yazışmaları yürütmektedir. Uygulanacak sözleşme, borçlunun bulunduğu ülkeye ve nafakanın türüne göre belirlenir.

Hukuki Bilgilendirme Notu: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Yabancı nafaka kararının tenfizi; kararın verildiği ülkeye, uluslararası sözleşmelere, kesinleşme ve tebligat belgelerine ve borçlunun malvarlığının bulunduğu yere göre değişebilir. Başvuru belgeleri ve tahsil yöntemi somut karar üzerinden ayrıca değerlendirilmelidir. Metin, hukuki görüş veya avukatlık hizmeti niteliğinde değildir.