Yurt Dışında Yaşayan Borçludan Nafaka Nasıl Tahsil Edilir?

Nafaka borçlusunun yurt dışında yaşaması, nafaka alacağının tahsil edilemeyeceği anlamına gelmez. Türkiye’de yaşayan nafaka alacaklısı; borçlunun bulunduğu ülkenin taraf olduğu uluslararası sözleşmeye göre Adalet Bakanlığı Nafaka Bürosu aracılığıyla başvuru yapabilir.

İzlenecek yol, borçlunun bulunduğu ülkeye, mevcut bir nafaka kararı bulunup bulunmadığına ve kararın hangi ülkede verildiğine göre değişir. Bazı dosyalarda Türk nafaka kararının yabancı ülkede tanınması ve icrası, bazı dosyalarda ise borçlunun yaşadığı ülkede ilk kez nafaka kararı alınması gerekir.

Nafaka Bürosu Ne İş Yapar?

Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü bünyesindeki Nafaka Bürosu, uluslararası nafaka taleplerinde Türkiye’nin merkezî makamı olarak görev yapar.

Büro;

• Türkiye’den yapılan başvuruları yabancı merkezî makamlara iletebilir,

• Yurt dışından Türkiye’ye gönderilen başvuruları kabul edebilir,

• Nafaka kararının tanınması veya tenfizi için işlem başlatabilir,

• Nafaka davası açılması için gerekli süreci yürütebilir,

• Borçlunun adresi ve malvarlığının araştırılmasına yardımcı olabilir,

• Dostane ödeme ve tahsil yollarını değerlendirebilir,

• Yabancı makamlarla gerekli yazışmaları gerçekleştirebilir.

Uluslararası sözleşmelerin uygulanabilmesi için nafaka alacaklısı ile borçlusunun kural olarak farklı ülkelerde ikamet etmesi gerekir.

Başvuru Nereye Yapılır?

Türkiye’de yaşayan nafaka alacaklısı, uluslararası nafaka tahsili talebini doğrudan yabancı icra makamına göndermek yerine yetkili Türk makamları üzerinden iletmelidir.

Başvurunun hazırlanması ve Adalet Bakanlığı Nafaka Bürosuna gönderilmesi sürecinde Cumhuriyet başsavcılıkları görev alabilir. Dosya, Türkiye’nin gönderici merkezî makamı tarafından borçlunun bulunduğu ülkenin merkezî veya aracı kurumuna iletilir. Yabancı kurum daha sonra kendi ülkesinin hukukuna göre tanıma, tenfiz, nafaka davası veya icra işlemlerini yürütür.

Başvuru öncesinde borçlunun yaşadığı ülkenin ilgili sözleşmeye taraf olup olmadığı ve kabul ettiği yazışma dili kontrol edilmelidir. Adalet Bakanlığının 64/2 sayılı Genelgesi ve eklerinde taraf ülkeler, merkezî makamlar, yazışma dilleri ve kullanılacak formlar yayımlanmaktadır.

Türkiye’de Nafaka Kararı Varsa Ne Yapılır?

Türkiye’de verilmiş kesinleşmiş bir nafaka kararı bulunuyorsa yabancı makamdan bu kararın tanınması, tenfizi ve borçlunun malvarlığından tahsil edilmesi istenebilir.

Başvuru hem birikmiş nafaka taksitlerini hem de kararın niteliğine göre gelecekte işleyecek dönemsel nafakaları kapsayabilir. Nafaka kararlarının tanınması ve tenfizine ilişkin uluslararası düzenlemeler, belirli aralıklarla ödenecek nafakada geçmiş borçlarla birlikte işleyecek taksitlerin de icrasına imkân verebilir.

Borçlunun bulunduğu ülke, Türk kararını kendi usul kurallarına göre tescil edebilir, tenfiz kararı verebilir veya karar temelinde yeni bir yargılama yapılmasını isteyebilir. Uygulanacak yöntem ilgili ülkenin hukukuna ve yürürlükteki uluslararası sözleşmeye bağlıdır.

Henüz Nafaka Kararı Yoksa Başvuru Yapılabilir mi?

Evet. Türkiye’de veya başka bir ülkede nafaka kararı bulunmaması, uluslararası başvuruyu her durumda engellemez.

Nafaka Bürosu aracılığıyla borçlunun yaşadığı ülkede nafaka kararı alınması, soybağının kurulması, gerekli delillerin toplanması veya geçici ve koruyucu önlemlerin uygulanması talep edilebilir. Yabancı merkezî makam, kendi ülkesinin hukukuna göre nafaka davası açabilir veya yetkili mahkemeye başvurulmasını sağlayabilir.

Özellikle evlilik dışında doğan çocuklarda baba ile soybağı henüz kurulmamışsa nafaka talebiyle birlikte babalığın tespiti işlemleri de gündeme gelebilir.

Başvuru İçin Hangi Belgeler Gereklidir?

Ülkeye ve uygulanacak sözleşmeye göre değişmekle birlikte dosyada genel olarak şu belgeler bulunmalıdır:

• Nafaka kararının onaylı örneği,

• Kararın kesinleşme veya icra edilebilirlik belgesi,

• Başvuru ve talep formu,

• Bakiye nafaka alacağı listesi,

• Alacaklı ve çocukların kimlik bilgileri,

• Borçlunun bilinen adresi ve kimlik bilgileri,

• Borçlunun işveren, gelir ve malvarlığı bilgileri,

• Ödemelerin yapılacağı banka hesap formu,

• Gerektiğinde vekâletname,

• Adli yardım veya masraf muafiyeti belgeleri,

• İstenen dilde tercümeler.

Adalet Bakanlığı, 64/2 sayılı Genelge ekinde talep formu, adli yardım belgesi, vekâletname, bakiye nafaka listesi ve banka hesap formu örneklerini İngilizce, Fransızca ve Almanca olarak yayımlamaktadır.

Borçlunun Adresi Bilinmiyorsa Ne Olur?

Borçlunun güncel adresinin bilinmemesi başvuruyu mutlaka engellemez. Başvuruda bilinen son adresler, doğum tarihi, vatandaşlığı, mesleği, işvereni, telefon bilgileri ve malvarlığına ilişkin mevcut veriler sunulmalıdır.

Uluslararası iş birliği kapsamında yabancı merkezî makamdan borçlunun yerleşim yerinin, işvereninin veya malvarlığının araştırılması istenebilir. Ancak eksik veya yanlış kimlik bilgileri araştırmayı ve tahsil sürecini ciddi biçimde zorlaştırabilir.

Başvuru Ücretli midir?

Uluslararası sözleşmeler, başvuruların merkezî makamlar aracılığıyla iletilmesini ve belirli durumlarda adli yardım sağlanmasını öngörebilir. Bununla birlikte tercüme, belge temini, yabancı ülkedeki özel hukuki temsil veya bazı icra giderleri ülkeye göre farklılık gösterebilir.

Başvuru dosyasına adli yardım talebi ve kişinin ekonomik durumunu gösteren belgeler eklenebilir. Masraf ve tercüme kuralları, borçlunun bulunduğu ülkenin beyanları ile uygulanacak sözleşmeye göre önceden kontrol edilmelidir.

Uluslararası Sözleşme Uygulanamıyorsa Ne Yapılır?

Borçlunun bulunduğu ülke Türkiye’nin taraf olduğu ilgili nafaka sözleşmelerine taraf olmayabilir. Böyle bir durumda ikili anlaşmalar, karşılıklılık ilkesi ve yabancı ülkenin iç hukuku incelenmelidir.

Merkezî makam yolunun kullanılamadığı dosyalarda kararın yabancı ülkede tanınması ve icrası için doğrudan o ülkenin yetkili mahkemelerine veya icra makamlarına başvurulması ve yerel hukuk desteği alınması gerekebilir.

Hukuki Bilgilendirme Notu: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Uluslararası nafaka tahsilinde uygulanacak sözleşme, formlar, tercüme dili ve başvuru yöntemi borçlunun bulunduğu ülkeye göre değişir. Başvuru öncesinde Adalet Bakanlığının güncel ülke ve merkezî makam listeleri kontrol edilmelidir. Metin, somut olay bakımından hukuki görüş veya avukatlık hizmeti niteliğinde değildir.