Makaleler

Hukuk Makaleleri

Güncel hukuki konularda bilgilendirici makaleler ve analizler.

20 Mayıs 2026

Evliliğin İptali Davası: Mutlak ve Nispi Butlan | Ceviz Hukuk

Evliliğin iptali davası, evlenmenin kurulduğu sırada mevcut olan kanuni bir geçersizlik sebebi nedeniyle evlilik birliğinin mahkeme kararıyla sona erdirilmesini sağlar. Eşlerden birinin evli olması, sürekli ayırt etme gücü yokluğu, evlenmeye engel akıl hastalığı ve yasak hısımlık mutlak butlan sebepleridir. Geçici ayırt etme gücü yokluğu, yanılma, aldatma, korkutma ve yasal temsilci izninin bulunmaması ise nispi butlan kapsamında değerlendirilebilir. Nispi butlan davaları, sebebin öğrenilmesinden veya korkunun etkisinin kalkmasından itibaren altı ay ve her durumda evlenmeden itibaren beş yıl içinde açılmalıdır. Batıl evlilik, hâkim kararına kadar geçerli evliliğin bütün sonuçlarını doğurur. Çocuklar evlilik içinde doğmuş sayılır; mal rejimi, nafaka, tazminat ve soyadı hakkında boşanmaya ilişkin hükümler uygulanır.

Devamını Oku
19 Mayıs 2026

Nişanın Bozulması: Hediyelerin İadesi ve Tazminat | Ceviz Hukuk

Nişanlanma, tarafların karşılıklı evlenme vaadiyle kurulur ve kimseyi zorla evlenmeye mecbur etmez. Nişan haklı sebep olmaksızın veya taraflardan birinin kusurlu davranışı nedeniyle bozulursa, evlenme amacıyla yapılan makul harcamalar ve maddi fedakârlıklar için uygun tazminat istenebilir. Kişilik hakkına yönelik ayrı bir saldırı bulunması hâlinde manevi tazminat talep edilebilir. Nişan evlenme dışındaki bir sebeple sona erdiğinde, kusur aranmaksızın alışılmışın dışındaki hediyelerin aynen, mislen veya bedel olarak geri verilmesi istenebilir. Nişanın sona ermesinden doğan dava hakları bir yıllık zamanaşımına tabidir.

Devamını Oku
18 Mayıs 2026

Soybağının Reddi Davası: Şartları, Süresi ve DNA Testi | Ceviz Hukuk

Soybağının reddi davası, evlilik nedeniyle çocuk ile annenin eşi arasında kurulan babalık karinesinin biyolojik gerçeğe uygun olmadığı iddiasıyla ortadan kaldırılmasını sağlar. Güncel düzenlemeye göre koca, anne veya çocuk bu davayı açabilir. Koca, baba olmadığını öğrendiği tarihten; anne doğumdan; çocuk ise ergin olduğu tarihten itibaren bir yıl içinde dava açmalıdır. Küçük çocuk adına dava açılabilmesi ve çocuğun davada temsil edilmesi için kayyım atanması gerekir. Soybağının ispatında DNA incelemesi temel bilimsel delildir ve haklı neden olmaksızın örnek vermekten kaçınılması hâlinde mahkeme zor kullanılarak inceleme yapılmasına karar verebilir. Davanın kabulü biyolojik babayı otomatik olarak nüfusa kaydetmez; tanıma veya babalık davası yoluyla ayrıca soybağı kurulması gerekir.

Devamını Oku
17 Mayıs 2026

Babalık Davası: Şartları, Süresi ve DNA Testi | Ceviz Hukuk

Babalık davası, çocuk ile biyolojik baba olduğu ileri sürülen erkek arasındaki soybağının mahkeme kararıyla kurulmasını sağlar. Davayı anne veya çocuk açabilir; baba ölmüşse dava mirasçılarına yöneltilir. Anne, çocuğun doğumundan itibaren bir yıl içinde dava açmalıdır. Gecikme haklı nedene dayanıyorsa nedenin ortadan kalkmasından itibaren bir aylık ek süre gündeme gelebilir. Çocuk bakımından ise Anayasa Mahkemesi iptal kararları nedeniyle kanunda belirlenmiş bir hak düşürücü süre bulunmamaktadır. Babalığın belirlenmesinde DNA testi temel bilimsel delildir ve haklı neden olmadan örnek vermekten kaçınılması incelemeyi engellemez. Anne doğum ve gebelik giderlerini, çocuk ise nafaka hakkını babalık davasıyla birlikte talep edebilir. Babalık kararı velayeti kendiliğinden babaya geçirmez; ancak çocuk ile baba arasında nafaka, kişisel ilişki ve mirasçılık sonuçları doğuran hukuki soybağı kurar.

Devamını Oku
16 Mayıs 2026

Tanıma Yoluyla Soybağının Kurulması Nasıl Yapılır? | Ceviz Hukuk

Tanıma, evlilik dışında doğan veya babasıyla hukuki soybağı kurulmamış çocuğun biyolojik baba tarafından kanunda öngörülen resmî biçimde kendisinden olduğunun beyan edilmesidir. Tanıma nüfus müdürlüğü, mahkeme, noter, konsolosluk veya vasiyetname yoluyla yapılabilir. Annenin ya da çocuğun önceden rızası geçerlilik şartı değildir; ancak işlem kendilerine bildirilir ve biyolojik gerçeğe aykırıysa iptal davası açabilirler. Başka bir erkekle soybağı bulunan çocuk, bu bağ mahkeme kararıyla ortadan kaldırılmadan tanınamaz. Tanıma velayeti otomatik olarak babaya geçirmez; ancak bakım, nafaka, kişisel ilişki, mirasçılık, nüfus kaydı ve bazı durumlarda vatandaşlık sonuçları doğurur. Baba tanımayı tek taraflı olarak geri alamaz; yanılma, aldatma veya korkutma varsa mahkemede iptal davası açması gerekir.

Devamını Oku
15 Mayıs 2026

Tanımanın İptali Davası: Şartları, Süresi ve DNA Testi | Ceviz Hukuk

Tanımanın iptali davası, tanıma yoluyla çocuk ile baba arasında kurulmuş soybağının mahkeme kararıyla sona erdirilmesini sağlar. Tanıyan kişi, yanılma, aldatma veya korkutma nedeniyle anne ve çocuğa karşı dava açabilir. Anne, çocuk, çocuğun ölümü hâlinde altsoyu, Cumhuriyet savcısı, Hazine ve diğer ilgililer ise tanıyan kişinin biyolojik baba olmadığını ileri sürerek tanıyana; tanıyan ölmüşse mirasçılarına karşı dava açabilir. Tanıyan ve diğer ilgililer bakımından bir ve beş yıllık, çocuk bakımından erginlikten başlayan bir yıllık hak düşürücü süre bulunmaktadır. Gecikme haklı sebebe dayanıyorsa sebebin ortadan kalkmasından itibaren bir aylık ek süre uygulanabilir. DNA incelemesi temel bilimsel delildir ve haklı neden olmaksızın örnek vermekten kaçınılması incelemeyi engellemez. İptal kararı biyolojik babayı kendiliğinden nüfusa kaydetmez; tanıma veya babalık davasıyla ayrıca soybağı kurulması gerekir.

Devamını Oku
14 Mayıs 2026

Krediyle Alınan Ev Boşanmada Nasıl Paylaşılır? | Ceviz Hukuk

Krediyle alınan ev, boşanmada her durumda doğrudan yarı yarıya bölünmez. Evin satın alma tarihi, peşinatın kaynağı, kredi taksitlerinin ödendiği dönemler, boşanma davası tarihindeki kalan borç ve evin güncel değeri birlikte değerlendirilir. Evlilik sırasında edinilmiş gelirlerle alınan ev kural olarak edinilmiş mal olabilir. Evlilikten önce alınan ev kişisel mal olsa da evlilik sırasında maaş gelirlerinden ödenen kredi taksitleri nedeniyle denkleştirme ve katılma alacağı doğabilir. Boşanma davasından sonraki kredi ödemeleri edinilmiş mal dönemine ait değildir; kalan kredi borcuna karşılık gelen güncel değer bölümü taşınmazın rayiç değerinden oransal olarak düşülür. Tapuda adı bulunmayan eş otomatik olarak evin yarısına malik olmaz; hakkı çoğunlukla parasal katılma veya değer artış payı alacağı şeklinde ortaya çıkar.

Devamını Oku
13 Mayıs 2026

Emekli İkramiyesi ve Kıdem Tazminatı Boşanmada Paylaşılır mı? | Ceviz Hukuk

Kıdem tazminatı ve emekli ikramiyesi, koşulları oluştuğunda boşanmada mal rejimi tasfiyesine konu olabilir; ancak toplam ödeme doğrudan yarıya bölünmez. Kıdem tazminatında evlilikten önceki, edinilmiş mallara katılma rejimi sırasındaki ve boşanma davasından sonraki çalışma dönemleri ayrılmalıdır. İş ilişkisi dava tarihinde devam ediyorsa henüz doğmuş ve muaccel bir kıdem tazminatı alacağı bulunup bulunmadığı ayrıca incelenir. Emekli ikramiyesinde ise sosyal güvenlik ödemelerine ilişkin TMK m. 228/2 uygulanarak mal rejimi sonrasındaki emeklilik dönemine karşılık gelen peşin sermaye değeri kişisel mal olarak ayrılır. Ödeme boşanma davasından önce alınmışsa, paranın dava tarihinde mevcut olması veya başka bir mala dönüşmüş bulunması önem taşır. Katılma alacağı işveren veya SGK’dan değil, mal rejimi hesabı sonucunda diğer eşten talep edilir.

Devamını Oku
12 Mayıs 2026

Boşanmada Yurt Dışındaki Mallar Nasıl Paylaşılır? | Ceviz Hukuk

Yurt dışındaki mallar, yalnızca başka bir ülkede bulundukları için boşanmada mal paylaşımının dışında kalmaz. Öncelikle evlilik mallarına hangi ülke hukukunun uygulanacağı belirlenir. Eşler geçerli bir hukuk seçimi yapmamışsa evlenme anındaki müşterek millî hukuk, bunun bulunmaması hâlinde müşterek mutad mesken hukuku ve bu da yoksa Türk hukuku uygulanır. Yabancı taşınmazların tasfiyesinde ise taşınmazın bulunduğu ülke hukuku geçerlidir. Türk mahkemeleri şartları oluştuğunda eşler arasındaki mal rejimi alacağını inceleyebilir; ancak yabancı tapu, banka, şirket veya emeklilik hesabında işlem yapılabilmesi için kararın ilgili ülkede tanınması, tenfizi veya yerel bir işlemin yapılması gerekebilir. Yabancı banka ve şirket kayıtları uluslararası istinabe, resmî belgeler ve ilgili ülkenin delil toplama yöntemleriyle temin edilebilir.

Devamını Oku